Mä tunka mara suyt’atxa, jach’a jan walt’äwinakampi, 2014 maran uraq khathati jark’antat Fuerte Baquedano Yatiqañ Uta, Pozo Almonte markan utjki uka, janiwa kunaymana jamuq utjayirinakanwa yatichawinakapatak utjkänti. Aka pacharusti, Tarapacá Qhananchir Taykan Jilïrinakan phuqhäwipampi, yaqha pachpa utjaskañaw jikxatasi. 10.500 ukha patak waranq waranqaniw Bolivian tayka qullqi apaqatäniwa, uka yatiqañ uta machaq tukuykiptayani, ukatsti, markankirinakar manqhat amuykiptayañatakix q’uchunasin uñxatkaniwa.
Aka amta jach’a luräwixa, 4.272 m² phuqhasi, ukatsti, lurayasiwina “Pago Contra Recepción” sutin ch’ama amtanakampi utjayasi. Ukampirus, aka machaq wakichäwi amtax manqhanakaruw utjañani, pachanx aka yatiqañ utat mä ch’ama lurañatak.
«Ukax mä jach’a ch’ama apt’awiwa, jiwasatakiw mä wali jach’a ch’ama uñjasi, akhamax jichhakipun, Tarapacá markan yatiqañatak ch’amanchasipkiri», satänwa José Miguel Carvajal, ukhamarak, ukatx Pozo Almonte uka jach’a markachirinakarux walja jilïrinakampi yatiqatäkañatak qhananchasisipxi.
Ukankiritix, Pozo Almonte jilïri jilïr jilata Richard Godoy, ukhamarakiw yatiqañ uta yatichirinakampi, Tarapacá ukatx jach’a amtanakampi ch’ama amtasipkiri. “Jichhax wali k’uchuñarakiwa, kunaymana luräwinakampix kunawsas aka amtanak yatiqañax utjayasi ukhamäni”, sasaw mä wali kusisitä Richard Godoy jilïri sapxi.
Denniseith Gallardo, aka Fuerte Baquedano Yatiqañ Utan Yatiqirinakan Awkinakapax mä wali kusisiwipan yatiyasinx ukhamarak jichha phuqhäwina lup’itasin. “Nanakax waliki amuyasiñatak ch’amanak apt’asi, ukax janiw kunaymana amuyunakax utjkänti. Kunanx yatiqañatak wali aski, ukhamarakiwa”, sasaw yatichirinakampi, uka phuqhäwina lup’itasin jilïrinakax sapxi.
Ukankiritix, aka amta ch’amanak walja yatiqirinakarux 300 ukhamarakiw walja aski yatiqañatak luräwiw utjani. Aka yatiqañ uta machaq tukuyatapa, Pozo Almonte markar mä yatiqañatak aski amtäwi ukhamarak phuqhäwina lup’itasin phuqhasi. Aka amtax wali wali k’uchuna, ukhamaraki yatiqañ utat machaq tukuyataxa.
