Gobierno Aruskipir Pirïmir Cuenta Presidencial Tuqita: “Uñacht’ayapxtanwa nayrar sartañax utjatapa”

Jichhürux Presidente José Antonio Kast jilatax Congreso Nacional nayraqatanx nayrïr Cuenta Pública uk luräna. Aka yatiyäwix markar suyt’äwi churaniñatakiw wakicht’ata, ukhamarak uñacht’ayañatakiw seguridad kutt’ayañax, qullqi tuqit jilxatañax ukhamarak instituciones ukanakar atinisiñax nayrar sartayasiñapatakix utjatapa.

«Aka nayrïr phaxsinakanxa, markan jach’a jan walt’äwinakaparuw uñt’ayapxta: seguridad, qullqi tuqit jilxatawi kutt’ayaña ukhamarak herencia fiscal jan walt’äwi askichaña. Jichhax Gobierno ukan jutir etapapax ejecución, inversión, empleo ukhamarak Estado jichhaptayaña tuqiruw saraski», sasaw Seremi de Gobierno Pollyana Rivera Bigas jilatax qhanañchäna.

Ukhamaraki, Gobierno arsurix Presidente ukax Proyecto de Reconstrucción Nacional nayrar sartayañax wali wakiskiriwa sasaw arst’äna. Markax juk’amp inversión, empleo ukhamarak crecimiento munaraki jichha fiscal ukhamarak social jan walt’äwinak askichañataki. Ukhamarus derechos sociales ukanak jark’aqaña, programas prioritarios sarantayaña ukhamarak Estado juk’at juk’at jichhaptayaña tuqit compromiso ukaruw mayamp ch’amancht’äna.

«Gobiernotakix jaqinaka ukhamarak familianakaw nayrïr chiqankapxi. Ukatwa ciudadanía ukamp jak’achasiñ munapxta, chiqak aruskipäwinakampi, llakinak ist’asa, participación ch’amancht’asa ukhamarak políticas públicas ukanak jaqinakan chiqpach munatanakapar irpañataki», sasaw vocera regional ukax säna.

Presidente Kast jilatax qhanstayañatakiw Chile markax 4% crecimiento económico ukar puriñapa, economía ukax mayamp ch’amanchañataki, ukhamarak desempleo 6% ukar jisk’achañataki, ukhamat niya 300.000 empleonak kutt’ayañataki.

«Seguridad ukhamarak economía tuqin emergencia ukamp chika, yaqha emergencia social utjarakiwa, ukax amukitaw utjki ukampis pachpa usuchjiriwa», sasaw Presidente ukax arst’äna. Ukatwa Plan Chile Sale Adelante sat amtax sarantayasiwayi, ukatsti transporte público ukan tarifas congelatäñapataki.

Seremi Pollyana Rivera ukax akham sarakïnwa:

«Janiw ukakikiti. Invierno pachanx parafina chanipax janiw jilxatkaniti. Ukhamaraki, Registro Social de Hogares ukan 80% juk’amp jan ch’amani familianakatakix gas licuado cupón utjani. Ukhamarus Registro Pesquero Artesanal ukan qillqantat pescadores artesanales ukanakatakix 100.000 peso yanapt’awiw utjani. Aka beneficios ukanakxa wali ch’amampiw región pacha yatiyapxta», sasaw säna.

Yaqha suma yatiyäwix wawanakatak yanapt’äwiwa. Aka machaq programa tuqix 0 ukat 13 maranïr wawanïr familianakatakix sapa wawar 30.000 peso qullqi churatäni, 80% juk’amp jan ch’amani RSH ukan qillqantat familianakataki.

K’umara jakaña tuqita

Salud tuqinx wali wakiskir nayrar sartäwix lista de espera tuqin lurasiwayi. Gobierno ukarjamaxa, 33.000 jilxat jaqinakaw lista de espera ukan utjäna, jupanakat 99% ukaruw jikxatasiwayi ukhamat atención médica mayamp qalltañataki.

«Plan ukax sarantaskakiwa, ukhamarak chiqap uñakipatawa», sasaw vocera regional ukax qhanañchäna.

Migración ukhamarak frontera norte

Pollyana Rivera ukax migración política tuqit wali wakiskir yatiyäwinak arst’arakïna.

«Frontera norte, inmigración ilegal, narcotráfico, contrabando ukhamarak crimen organizado ukanakax Ejecutivo ukan nayrïr amtanakap taypinkiwa», sasaw säna.

Presidente Kast jilatax akham saskarakïnwa:

«Kunjamtix campaña pachan sapxtan ukhama, jichhax mayamp arsupxtanwa: khitinakatix ilegal ukhamarak clandestina thakhin mantanipki, jupanakax mä urut yaqha urukamaw markat mistuñapäni», sasa.

Ukhamatakiw jutir urunakan Plan Retorno sat amtax uñt’ayatäni, ukax inmigrantes ilegales ukan markat mistuñapataki ukhamarak Chile markan qhiparañ munasiñ jani ch’amanchañataki.

Seguridad tuqita

Presidente ukax yatiyäna mä machaq ley proyecto apantañataki, ukax Registro de Vándalos e Incivilidades satäniwa.

Aka registro ukar mantat jaqinakax Carabineros contra, salud irnaqirinaka contra, transporte público jark’aqaña, droga aljaña ukhamarak monumentos nacionales t’unjaña ukanakat juchañchatäpxani ukhax jupanakax luratanakapat jaysañapäni.

Economía ukhamarak qullqi apnaqaña

Gobierno ukan nayrïr Informe de Finanzas Públicas ukarjamaxa, 2025 marax 3,7% déficit estructural PIB tuqit ukampiw tukuyäna. Ukax nayraqata arsuwayat 1,6% ukat sipan walpun jilxati.

Ukatwa Gobierno ukax 1,3 billones de pesos jilxat qullqi apnaqäw jark’aqañ amtanak phuqhaski, ukhamat jan juk’amp jan walt’äwinakar puriñataki.

Empleo tuqita

«Mä tunka marat juk’amp nayrax Chile markax 5% jilxat crecimiento ukampiw saräna ukhamarak walja empleonak uñstayäna. Jichhasti ukax sayt’atawa. Jichhax warminakan desempleopax 10,5% ukar puri, wayna tawaqu warminakansti 25% ukat jilawa», sasaw vocera ukax säna.

Mundo rural ukat yapuchirinaka

Gobierno ukax sector agrícola ukarux markan nayrïr pilares estratégicos taypiruw uñt’i. Ukatwa riego, seguridad hídrica ukhamarak agricultura familiar campesina ukanakar wali jach’a inversiónanak lurasiwayi.

Estado jichhaptayaña

Presidente Kast jilatax yatiyäna Ministerio del Interior ukhamarak Ministerio Secretaría General de Gobierno ukanak mayacht’añataki ley proyecto wakicht’atäskatap.

«Taqi mayjt’äwi ukhamarak nayrar sartäwi lurktan ukax ciudadanía askipatakiwa, janiw mä qawqha jaqinakatakikiti, jan ukasti taqpach markatakirakiwa», sasaw Pollyana Rivera jilatax säna.

Jutïr amtanaka

Presidente José Antonio Kast jilatax aka jutïr amtanak uñt’ayäna:

  • Sistema tarifario eléctrico jichhaptayaña.
  • Fondo de Emergencia ukar 400 mil millones de pesos yapxataña, ukhamat 4.000 jilxat utanak wasitat lurañataki.
  • Plan Nacional de Recuperación, Limpieza y Puesta en Valor de Monumentos y Espacios Públicos.
  • Turismo tuqit machaq Estatuto Laboral luraña.
  • Valparaíso ukhamarak San Antonio puertonak jach’anchayaña ukhamarak jichhaptayaña.
  • Secretaría del Plan Chile Renace uñstayaña.
  • Día Nacional de la Teletón ukhamarak Día Nacional del Encuentro Familiar utt’ayañataki ley proyecto apayaña.
  • Servicio de Auditoría Interna ch’amanchaña.
  • Ley de Transparencia 2.0 sarantayaña.

Qhipharux Seremi de Gobierno Pollyana Rivera Bigas jilatax akham sasaw tukuyäna:

«Presidente Kast jilatax aka nayrïr Cuenta Pública ukax suma thakhi, suyt’äwi ukhamarak familiaranakar chuymacht’añatakiw churäna. Chiqapa ukhamarak responsable señales uñacht’ayañax inversión kutt’anipxañapatakiw yanapt’ani, kunatix mä machaq Patria lurañan irnaqasktan, oportunidades ukan marka, seguridad kutt’ayañampi ukhamarak empleo uñstayañampi», sasa.

 

Uruña Apthapiw

Uruña Apthapiw