Lluta markan sarnaqirinaka tunka phisqanqallquni (25) waynanaka “Jupanakan ayllunaka amuyunakasa, ch’amapasa ch’amañchaskañani” uka amtawimp jichhankapxäna, uka luratanx Qamiri Suma Uywirinak Apnaqat Ayllunkiri Arusirinaka Juk’amakan Vida jaqi qhispinakapa chiqan ch’amanachatxiwa. Maynimpi uka yatichañanakasa yatiqäwi khurqaña markasa t’aqancht’añaniwa.
Jilankhama yatichañanakasa jan armt’ayirinakasa jisk’am chhijllt’awiska. Uka qamirinakasa nänakasa amtañasa qhispi amuyunaks waljan lläwisa. Uka yatiqäwinakasa FFOIP K’isirix Thoqo laykanakati. Tunka phisqani ukhä tunka kimsa kimsani, chhijllt’ir ayllunaka llukitiripxi. Yaqha chhijllt’ir tunka pusi payanakasa. Amuy qhispi uywirinaka.
Ukatx, Gobierno taypi apnaqiri seremi, Nicolás González jilax, ukham yatiqawi amtäwimpi ch’amancht’atañatakix wali suma amuyupiniwa, ukxarusti akham säna: “Taqi waynanakax juk’amp suma kawsaw utjañapataki ukat ch’iqhiw ch’iqhintat qamawir jan walt’añapuniwa. Aka amtawi ukax jan deportes ch’amañcht’askaki ukatx, jan ukasti amuyup ch’amanchapxi, suma amuyuyampi qamirinakan aruskipasax wali suma ch’amancht’añawa. Gobierno ukhamax ukax utjayi, nayraqat amtäwinaka ch’amanchasipxani uka waynanakar yanapt’añani”.
Ukampirusa, Vida ukat Armonía chiqan pirwamampi taypi mama Norma Morales jilax rural markan waynanakapan aka programa suma qhipa utjatanakapat yatiqäwinaka nayraqat suma luraña ukat amtañani. Jach’a amtawix yatiqäwinaka ch’amanchañataki uka chiqan tantachawinakapakiwa. Uka chiqan wali suma markampi ukhamaw tantachäwi ukx luraskapxäna wali k’uchun suma k’añaskir chiqanakampi. Ukhamasti, suma jach’a amtawinaka amtañani uka jupanakapan qhipa utjatanakapat walja munirinakampiwa.
Aka amtawix Liceo Agrícola Padre Francisco Napolitano ukat Lluta markan yaqha chiqanakan utjañapax waynanakar yanapt’äna yatiqäwi ukat k’uchukipäwi chiqanakar puriñapataki. Uka ukhamarakiw llumpaq urunakax suma wakichäwinakampi sarantayata.
Amuyt’asiñapatakiw, ukhamaraki ukax wali suma qhananchäwisa utjäna, wakichäwi jan ukax suma janchip ch’amanchañatak suma amuy qhipanxa yaqha chiqanakan yatiqäwinakampi. Uka chikan yatichañanakatxa suma jach’a yatiqäwinaka yatiqañapataki. Uka amtawix tukuykipansti, jupanakar yatiqäwi arkitanakampi ukat jach’a suma qhananchawinakampi wakichäwipxäna. Jupanakax suma yatichañ utjañapataki ukhamarakiw suma wakichäwix amuyump suma k’añaskipäwimpi markanxa wal suma amtäwiwa.
