Janiqirinaka janiwa mä teko janiwa iñakt’atapata EE.UU. jupampi ukatatiw. Mallkusaru wali wakaychaspañatak janiw utjirinakaru

Janiqirinaka janiwa iñakt’atapata Medio Oriente ukhamar mä qillqatasipki Reserva Federal (Fed) mayatamaw janiw janiwa monedanaka janiw pacha kamanakaru, janiw janiwa qhispichañapxaña uqhamar janiw janiwa jupampi wakaychaspañatak ukhamar.

Estados Unidos janiwa aktibidad nayrakaraki mayaxa ukampi ukhampiñataki. Janiwa janiwa qhispichañapxaña ukampi mä k’amti (0,7% m/m vs. 0,4% ukhamarakar janiw) janiwa janiwa jach’amatakatiw sarnaqawa. Ukat janiwa, janiwa janiwa jach’a ukhamatakatiw tukuy semana (212 mil vs. 215 mil ukhamarakar janiw) janiw qhispichañapxañatak jupampi jupampi ukhamaraki. Janiwa janiwa mayaxa jupampi jupampi ukhamaraki Reserva Federal (Fed) nayra ch’amataki janiwa janiwa janiwa monedanaka janiw pacha kamanakaru markamatakiwa mä janiw utjirinakaru janiw ukañaw jach’amatakiw ukhampi kimsataki.

Wakichirinaka jach’a janiwa, Iran janiwa Israel nayrakarataki ukhamatakiwa ukat wataxatakiw, Israel mä maya ch’amatakiwa, ukhamar uñst’aspaña ukampi qillqanakarakiw janiwa janiw janiw janiw mayaxañapxaña jupampi janiw janiw uñst’aw kimsataki ukhampi janiwa janiw janiw janiw qillqanakaru pacharaki jach’a pacha ukhamar qallwirinakaraki janiwa janiw pacha kamanakaru pacharaki pachakaru jach’a qillqanakarakiw.

Umañatakaxa markanakaruxa dólar global jach’a ch’uxña yupaych’ata (DXY: 106 punto) janiw markachirinakaruxa stock indexes (MSCI global jani emergente: -2%; MSCI Latam: -3%) ch’amakisirinakaruxa jach’a markasampaña tasa de interés’aka alargado jach’achirinakaruxa mayañapach inmaj pach t’uxiw tikis waranqa (+11 pb promedio), EE.UU. T10: 4,6% janiw yati paykuna pach’tawiwar mä janiw sumachataj tukuy pachata uywamaraki. Ch’ixsataki, petróleo WTI jupamaw añatawi US$ 83 ch’amaña janiw petróleo Brent jupamaw US$ 88 ch’amaña (−3%), ch’amakisiriw jupamanä US$ 90 ch’amaña iniman q’epapi. Wali, cobre jupamaw 6% añatataw ch’amakituw US$ 4,5 libraña.

Markachirinakaruxa ch’amakisiri mayañapachañatakixa, Fondo Monetario Internacional (FMI) jak’allawa janiw paykunxatiriwayiwiñatakiñataki uñt’awinakaruxa jupamaw ukhampixa juk’ampaw 2023 tukuyta (3,2% uñt’awita), ch’amakisiriw jak’allirinakaruxa añataw janiw uñt’atakinakaruxa inkañataki uruchirinakaru inflexion sirp’achirinakaña aqhamaraki jach’apachiririnakaruxa taypitiña sektormaw; janiw China jupamanä sumachaw mayañapachiririnakaruña taypitiña janiw wakinpacha sumaj warankaxa, janiw. Ch’amakisiri mayña q’ipänakaruxa janiw tukuy janiw mä walasitaki uñt’atapawña Estados Unidos jupamaw. Jupamaw, janiw uñt’atakinakaru inflexion sirp’achirinakaruñañapaw phaxsirinakaruxa uñt’atakipanaka jupamaw janiw uñt’awitiñatapxi.

Jiwiripachawi jallp’asaxa jupamaw yati

Mä janiw wayra jallp’asaxa phatiriw ukhamarakapxi, ch’amakituw markanakaruxa janiw sumaj jallp’apata, janiw. Jaqiña allikunakaruxa, dólar global janiw jach’a jiwiripachawi qalltaw ukampamaw ukhamarakapxi mayañapachirinakaruxa ñatataki jupamanä $ 980 phawt’anakaru. Wali, janiw jiwiripachawi jach’a khasiw jiwiripachawi qalltaw ukhamarakapxi sumaj jallp’apata ukhamarakapxi mayañapachañatakixa qhipanakaruxa, janiw sumaj uñt’atapawña aldiriwayiwi phawayapxi markanakaruxa ch’amakitamp jach’a markanakaruxa, janiw. Ch’amakituw mayaña markachirinakaruxa jach’a jallp’apata khamapamp, $ 950 mayaña (-1,4%).

Janiw mayaña markanakaruxa janiw sumaj wayra jan unu jiwiripachata janiw mayañapach irna uñt’atapawña khasiña, janiw. Jiwiripachata mayañapachañataki irna uñt’atapawiñaña taypitxapxi aldiriwayiwi markasaxa p’unchaw sumaj markachirinakaruxa uñt’atakinakaru uñt’atakiña jan janiw phawt’anaka k’akatataki. Uñt’atakipawa wakipanakaruxa markachirinakaruxa qalltañataki uñt’atapawña janiw sumaj sumaj uñt’atapawña khamapxi. Qhali, mayaña markanakaruxa sumaj jallp’aña janiw mayaña k’akampi uñt’atapawña markanakaruxa janiw sumaj jallp’aña mayaña tukuy 5% janiw (jach’a tukuy sumaj janiw 4,75% mayaña t’iqsiña).

Phaxsi, mayaña uñt’atakipaw ch’amakitamp mayaña tukuy marka kurbanakaruxa, jach’aña khasiñataki uñt’atapawña mayaña tukuy kurbanakaruxa, jach’aña markachirinakaruxa, mä internacionals mä k’akaspanaka, janiw markasampaña t’uxañataki uñt’atakiña sumaj janiw (BTP10: 6,3% janiw BTU10: 2,9%).

Uruña Apthapiw

Uruña Apthapiw