Akax “Radiografía de Residuos Municipales 2024” sata yatxatäwi uñacht’ayaña taypinkänwa. Uka yatxatäwix Chile markan 2024 maranx 8,2 millones toneladas residuos ukanakaw utji sasaw uñacht’ayi, ukax 2023 marampi chikachasiñatakix 3,9% jilxattatawa.
Subsecretario de Desarrollo Regional y Administrativo, Sebastián Figueroa jilatax, “Radiografía de Residuos Municipales 2024” sata uñacht’äwin chikancht’awayiwa. Aka yatxatäwix Kyklos ukan luratawa, Asociación Chilena de Municipalidades (ACHM) ukax yanapt’arakïnwa. Aka informe ukax municipios ukan residuos apnaqañ tuqitx juk’amp jach’a yatxatäwit uñt’atawa, 327 comunas ukan yatiyawinakap tantacht’asa, ukax markpachan 95% ukar puriwa.
Jach’a yatxatäwinakap taypinx, informe ukax siwa 2024 maranx 8,2 millones toneladas residuos ukanakaw utjawayi, ukax nayra marat sipanx 3,9% jilxattatawa. Ukampirus, valorización tasa ukax mä 1,5% ukakirakiw puri, ukax wali jisk’akiwa, kunatï niya 80% basura domiciliaria ukax reciclaje jan ukax compostaje tuqi apnaqasiñjam materialanakätap layku.
“Akham diagnóstico ukax mä thakhi uñacht’äwiwa, público-privado mayacht’at irnaqawimp nayrar sartañataki. Subdere tuqitxa, municipios ukanakamp chikaw aka irnaqawi mayacht’añ munapxta, técnico ukhamarak qullqi yanapt’äwinak churasa, residuos apnaqañ askichañataki ukhamarak markanakan chiqap askichäwinak churasa”, sasaw subsecretario Sebastián Figueroa jilatax säna.
Yatxatäwix ukhamarakiw infraestructura sanitaria tuqit amuyt’ayi, sasina 42% residuos ukanakax rellenos ukan imatäski, ukax jakäwip tukusiñamp jak’ankxiwa. Aka situación ukax economía circular modelos ukanakar sartañ wali wakiskirïtap uñacht’ayi, kunatï jichhax 76% gasto municipal ukax residuos apthapiña ukhamarak apayaña logística ukaruk sarnaqki ukatwa.