Programa Tecnológico para el Desarrollo y Escalamiento Sustentable del Cultivo del Recurso Ostra Japonesa (PTEC), Universidad Católica del Norte (UCN) ukamp lurata, CORFO ukamp financiadota, 27 ukhamaraki 28 noviembre urunaka ukana lurawayatayna mä gira territorial Atacama ukhamarusa Antofagasta markanaka tuqita. Aka giro ukana amtäwipaxa norte markana ostra japonesa producción thaytayañataki, ukhamaraki uka cultivo sarantayirinakaru yanapt’asa chikanchayañataki.
Luräwinakaxa reuniones técnicas, producción seguimiento, ukhamaraki semillas entregaña productores ukhamaraki organizaciones ukaru chhikanchatawa, ukhamasa ostra japonesa uka acuícola alternativa sustentable ukham qhanañchañataki.
Atacama markaxa nuevos ciclos produktivos ukampi sartasipki
Gira ukaxa Caldera markana qalltäna, PTEC ukana equipo, director Dr. Rodrigo Rojas Araya ukhamarusa gerente Alex Poblete Castillo ukana mayacht’ata. Jupanakaxa aruskipt’awayapxatayna productor Alejandro Longino Montero ukampi, Bahía Inglesa markana irnaqiri, 50.000 semillas ostra japonesa ukxa alasiwayi, cultivo tuqita sarantayañataki.
Beneficiario ukaxa akham siwayiwa: “Nayrïri experientesianakaxa ostra japonesa tuqita qhananchawayitu, kunaru sarañasa wakisi ukxaruxa amuyt’añataki. Muntañani ukax económico chiqanxa askichasispati, demanda ukhamasa walja chimpunakampi ostión uka tuqita mayacht’asispacha”.
Uka aruskipawi qhiparu, encuentro José Burgos Villaseca ukampi lurawayatayna, Rocas Negras Caldera markana acuicultor, 50.000 semillas uka programampi alasïna. Ukaxa segundo ciclo produktivo ukar sartaski, wali suma resultado utjiwa crecimiento ukhamarusa cultivo tuqita. Gerente Alex Poblete akham sasina: “Caldera ukax punto estratégico PTEC ukatakixa, kunatixa industria ostión sataki jach’a 40 mara nayrakata utjkiwa. Uka layku, ostra japonesa cultivo tuqitxa mä suma jalaninakaspawa”.
Gira ukana, equipo ukaxa aruskipawayapxatayna presidente del Sindicato Sitimar Caldera, Francisco Veneciano Alfaro ukampi, jupanakaruxa 20.000 semillas ostra ukxa churawayapxatayna cultivo qalltaña tuqita. Organización ukaxa wali kusisitapxiwa, programa ukan chikanchasa sarantañataki.
Antofagasta markaxa mä machaqa polo productivo ukham qalltasiwayi
Gira ukaxa tukuyawayatayna Antofagasta markana, Caleta Cifuncho, Taltal comuna ukana. Uka chiqanxa 20.000 semillas ostra ukaxa entregawayatayna jani valor comercialampi, Sindicato de Trabajadores Independientes (STI) de Pescadores y Buzos Mariscadores de Caleta Cifuncho ukana hatchery ukaru. Aka luräwi ukax mä machaqa qalltawiwa, expansión territorial PTEC ukaxa muntañapataki, ostra japonesa ukxa machaqa acuícola diversificación alternativa ukham qhanañchañataki.
UCN uka rol ukaxa territorio tuqita mä ch’ama mayachiriwa
PTEC Ostra Japonesa ejecución tuqita, Universidad Católica del Norte ukaxa jach’a liderazgo ukarusa suma qhanañchaskiwa, acuícola medio tuqina mayacht’awi, transferencia tecnológica, ukhamarusa capacidades locales yanapt’awi tuqita, especie uka cultivo tuqina.
Programa ukaxa norte Chile markana utjatapaxa janiw sapaki cultivo ostra japonesa tuqita mä jach’a chimpuwiti, jan ukasti uka patxaruwa uñacht’ayi ch’ama luräwi, suma mayacht’awi, ukhamarusa profesional lucha utji ukxaru. Sapa resultado ukaxa equipo multidisciplinario ukana luräwinakapa, territorio yanapt’asa, productores jupanakan ch’ama irpawi, munasiwi, ukhamarusa especie ukaru creyasiwipaxa.
PTEC ukaxa sarantaskaniwa machaqa luräwinaka, productores ukanakar chikanchasa, capacidades locales ch’amanchañasa, ostra japonesa ukaxa acuícola alternativa sustentable ukhamaraki Chile markana jach’a qhanañchasipxañapataki.