Yatiñan nayraqatapanxa, kunawsatix yatiyäwi, respeto ukat jach’a amuyumpi ch’amanchataxapxarakiñapataki, diskriminación janiw mayjt’askpati qamasirinak taypina. Aka chuymachasiwi janiw mäkiñakänti ukampisa, sum k’amachäwi ukat aski yatiyäwi wawanak taypina, yaqha jach’a amuyumpi jaqenak jan ukax, jan wali ukhamax luräwi yatiña utjki ukanakankani, kimsasa jan yatiyäwi jan walikiña luraskani, jan yatxatani. Mayjt’ayasiñax utjki ukaxa, wawanakax aski amuyt’irinakäñapawa ukat janiwa jan aski luräwinakar mantäñasa.
Diskriminación janiw aski yatiña taypinwa utji
Diskriminación janiw aski yatiña utjki ukax janiw mäkipäti, ukampisa, jach’a chuymachäwi luräwi, jan aski jach’a amuyuki, jan aski jaqinakar janiw wali yatiñak uñjt’iri, jupanakax jach’a chuymachäwi, jan wali lläk’añanakar ch’amanchasirinakankapxaraki. Jupanakan jach’a chuymachäwi jan wali yatiñ utjki ukax janiw yatiña jach’a amuyunakatakiki, jan aski llätunkañampi.
Janiw aski yatiña
Janiw aski yatiña utji ukax janiw wali sumapaxayäti. Jupanakax janiw mä yatiyäw yatiñ utji, yaqhipanakax yatiñ utjki ukanakxaru jan wali llätunkañampi jaqanak taypina, ukat yatiña wawanakar jan wali ch’amanaka, jan yatiyäwi yäwita yatiñakar ch’amanchasa. Aka jan wali jach’a amuyunakax janiw aski yatiñ utjkänti.
Amtasiñani aka mayjt’äwi
Aka jan wali yatiyäwi utji ukax, jaqinakasa, irpirinakasa, ukat yatiñ utjki ukanakasa mayjt’asiñani. Jach’a yatiñ utji ukax walikiñapataki:
– Janiw jan wali yatiyäwi luräw utji ukat janiw sumak yatiyäwi jan wali yatiyäwi.
– Amtasiñani jan wali jaqenak jan wali luräwinak uñstäñapataki.
– Aski yatiyäwi luräwinakar ch’amanchañani.
– Amuyt’asa sumankañani ukat utjañani.
Jach’a amuyt’asa
Yatiyäwi janiw jan wali yatiñanak utjki ukax, suma yatiyäwinakar janiw sum amuyt’kaspati. Jaqinakasa, irpirinakasa, jan wali jaqenakasa yatiyäwi janiw sum amuyt’kaspati. Jupanakax yatiyäwinakxar jach’a amuyumpi ch’amanchañasa, walja jaqinakasa yatiyäwita utji ukat amuyumpi ch’amanchañani.
Yatiyäwi amuyt’añani
Yatiyäwi jach’a amuyunak utjki ukax aski jaqinak taypin jaqenakar ch’amanchasa, aski yatiyäwi jan wali ch’amanchañasa. Janiw wali yatiyäwinak jaqenakar utjañapati. Jach’a amuyt’asa, suma yatiyäwix utjani ukat yaqhip jaqinakar ch’amanchasa. Janiw jaqinakasa wali suma yatiyäwinak utjañapankaspati.
Fernanda Valdebenito Tapia
Yatiyäwi ukat Kulturachirinaka Taypi
Mariposas de Miraflores Awki
