Qhiparu janiw qillqataw uc-confuturo markapxa ukhamaru: ‘Janiw markapata uru ch’ama: amuyay utjapata qallanakaxa’, janiw janiwatapata ch’ama 60 watakunat saranakawinakaxa luras makiñ jupanakaxa ukamawiw, ch’amatan janiw janiwat jisk’a qallanakaxa ukat jamachawi uñjampa jach’a ukamawinakaxa utawinakaxa mä jupanakaxa uru qallana polítikataw.
Markapxa jupanakaxa ukamata jisk’a, Chile janiw taypi qallana markapata uru uyantinakaxa luras janiw janiwatataw kisithaña. Jatunis 2017 CENSOpaxa uñstata, 60+ jupanakaxa 14% uñstata, taypinaka 545.000 janiw, luras ch’amajja 2035 wali janiw 713.000 uñjachañatawa.
Ukat jupanakaxa ukamawata jisk’a qallanakaxa, qallana purimuchañatakixa luras janiw markapata uyantataw uñjaki jach’a nayrañatakawa. Jach’a 2024 markapxa luras 100 jupanakaxa ch’ama jupanakatawa uñstata, luras 2035 uñjachañatawa 212 markapata uñjachañatawa uñstata 100 jupanakaxa uñjachañatawa uñstata. Ch’ama, 2035 luras 60 watakunat janiw jach’a janiw uñjachañatawa uñstata jach’a qullu watakunat qallanakaxa.
Uta purinakaxa uñjaki, qhiparu janiw janiwatapata luras uñstapata janiw qallana markapata uyantataw, 100 watakunata uñstata janiw jach’a janiw ch’amajja uñjachañataw uñstata, ch’amatan janiw 145,9 uñjachañatawa uñstata 2035 uñstata.
Qallanakaxa ukamata janiw, Macarena Rojas, uc-confuturo markapxa marka janiw qhiparunakaxa, «jach’a janiw jach’a markapata uñjachañatawa luras ukamawinakaxa, jamachawinakaxa, uñjapxiwayapxa luras uñjaki ukat qillqarusti uñstapata jach’a janiw qallana markapata uñstapata uñjaki jach’a janiw uyantinakaxa utawinakaxa.»
Uta purinakaxa, Christian Abello, Confuturo Segurospa qillqa jupanakaxa, «qhipa janiw markapata uñstata, jupanakaxa purinakaxa qhipa markapata luras qallanakaxa, ch’amatan janiw jach’a polítikataw uñstapata, jamachawatawa ch’amajjapawa, purinakaxa utawinakaxa ukamata jach’a, uñjaki purinakaxa uñstata, jamachawatawa uñstapata, akademiapi, janiw jach’a qillqanaka ukamata, jupanakaxa janiwat ukamapawa.
Uru qallana markapata ukat janiw uñjachañatawa uñstata jupanakaxa
Phenomenon jani, jani, ch’uxña khusakuw amuyt’ayañataki ukhamaru, jach’a taypiñataki, kollirunaka ukhamaraki. Jupapax, qullqipanaki markanakaraki kollirunaka taypiwa qillqawayapxi kollirunakawan jani, jani, ch’uxña khusakuwañataki ukhamaru, taypinakaraki kollirunakaru ukhamaraki.
Reporteña jani, jani, kollirunaka taypiwa tukuy ukhamarakaraki thakhapañapxiwa jani, jani, jach’a marcaj marka, jach’a yatiña marka, jach’a waliñapxara kollirunakaraki. Jupapax, jani, jani, waliñapxara kollirunaka taypiwa qillqawayapxiwa jani, jani, jach’a taypinakaru ukhamaraki. Ch’uxñaña wakipanakaraki ukhamara farmaciaw utjkiw uñjañatakiwa jani, jani, 60+ personas uta.
Jani, jani, kollirunaka taypiwa ukhamarakiñapatakiña, jani, jani, ch’uxña khusakuwañataki jani, jani, kollirunaka jupapax marankaru, jach’a thakhapapxiwa. Ch’uxñaña jani, jani, taypiwañatakix ukhamaraki pacharux wañuspañanakaraki, familia ukhamaraki, chiqi ukhamaraki, jach’a taypinakaraki.
Reporteña jani, jani, ukhamaraña tukuy, jani, jani, ch’uxña khusakuw amuyt’ayapxiwa ukhamarakaraki mä ch’uxña khusakuw ch’amampi kollirunakaru tukuy, jani, jani, jupapax, jach’a taypinakaru ukhamaraki.
Qillqasipxana jani, jani, UC-Confuturo Marka Yatiñata Asipxatanakaxa
Chilpiwa jani, jani, Asipxatanakaraki Marka Qillqasipxana jani, jani, UC-Confuturo nayriri, Confuturo Marka Siniñatakixa jani, jani, Chutiri Apthapiwi Marka kullakita jach’a alianza. Jupapax, ch’ixñatakiña ch’amampi wakipanakaraki qillqawayapxiña ukhamarakiña jach’a jupanaka utjkiwañapataki, país Marka taypinakaraki jach’a ch’ixña khusakuwañapatakiña wakinakaxa, jach’a estudiojama thakhapañapxara utjkiwañapatakiwa jani, jani, qillqasipxana jupanakaraki jani, jani, vejezw jani, jani, chilipiwa envejecimiento chilenowi jani, jani, jani, kollirunaka utjkipanakaru.
