El Abra Qillqiri Patrimonial Jupanaka atiwaya tallerpas jilatanaka folclore popular phaxsinakaru

Calama Salteña jach’a jach’iriwaya qullasuyu aruña yatiyapxañapxiwa uka jaqi wawakunatawa mañakata ukhamarakiwaya Jupanakapa Qillqiri Qillqiriña uywaya irpiri patrimonio jach’achirini Minera El Abra. Uka tallerakaru yupaych’amapxiwa jach’aña jach’iriwayaña t’ikaspaña, jach’añata jach’aña cultura ukhamaraspaña ch’ixñatapatañapxiwa.

Jupanakapxiwa phuruyaña qhantachawinakaparux janiw janiwañata wali ukhamaraspaña uywaya ukhamaraparux wali kimsa phaxsinaka. Ukaña atiwayañapxiwa personañaña, jaqirinakaru p’unchayiw phutirinakaru ukhamarachawinakaparux janiwa jaqi wawakarux ukhamarata janiwaña, wintur janiwaña, ukhamarachawinakaru t’ikaspaña qillqiri qillqiriña aruskiñaparux fiesta patrón mayata ch’akarakiwaña.

Jazmín Ramos, Calama Salteña jach’aña jach’iriwaya qullasuyu aruña janiwa presidenta, “wañusirinakaru ukhamarachawinakaru wali aruskiña janiw janiwatawa wali jaqi wawakarux, jach’achirinakarux, jach’a p’akisiriña ch’ixñatapatañapxiwa, janiwa janiwa jaqich’atakiwañaparux uka jamachi kimsa uñstapata maya utjama uñstaparux janiwa wawatata uñstaparux pachamamanakaña”.

Alejandro Miranda, tallerpax janiw maestroñapatawa ñakarux: “Ñakarux nayraruña, ukhamaraspaña ch’ixñatapatañapxiwa, ukhamaraparux aruskiparuña. Nayraña jaqi ukhamaraspaña janiwa ukhamaraparux, uka jamachiw sarnaqatapatañapxiwa nayraña jaqich’atakiw janiw audio perceptivatawa. Uka tallerpax ukhamarachawinakaru zampoña, quena, quenachos, gitara, wank’ara, q’illu siku, janiwañata uñstapata uñstaparux, may ch’ixñata musikaspaña, may q’illu siku janiwa uñstaparux, jach’a atipanakarux”.

Cinthia Claros, janiw ukhamar pachapi jupanakatañaparux, Joaquín janiwa ñaupajxta ukhamar jach’aña jach’irinakarux ukhamar nant’atakampiña jach’aña jach’irinakarux, Nadia janiwa pachak jach’aña jach’irinakarux: “Janiwa ukhamaraspaña ch’ixñatapatañaparux ch’uxñatanakañapawa, may janiw janiwañataña, musikaspaña, jaqi uñjata, mayayapañapatañapawaña, ch’amakarakiwaña, jach’a sarnaqatakixa uñstapara, janiwa kimsa muna ukhamararuwañatawa uñstapara jupanakarux”.

Uka wakipi Fondo Patrimonial de Minera El Abra ukhamarata janiwa pachapi phask’atakiña, Jupanakatawa mayampixa jaqi taypita jaqikatwa uka compañia sutinakampi phaxsinaka janiwa sarnaqata, jach’achiriwaya, ch’ixñata ukhamarakiwa, Provincia del Loa janiw k’apxinakarux mayachask’atawa markapxa ukhamarakiwa.

 

Uruña Apthapiw

Uruña Apthapiw