San Miguel Suyu Jisk’a Uñt’awit, Warminaka Ukhamarak Chacha-Warmi Mayacht’awipana Irpiri, Antonia Orellana, Corte Suprema Irpiri, Gloria Ana Chevesich, Justicia ukat Derechos Humanos Irpiri, Luis Cordero, uka leyin nayrir mara sarantäwipata yatiyapxi.
Kamachi Yatiñani irnaqirinakax qhananchapxaraki 12 phaxsinaka familia jisk’a uñt’awinakax 830 waranqa marani millones boliviano qullqi churapxañapatak q’ipipxi, ukat 318 waranqa marani millones qullqi jichhax churatawa, ukat yaqhip qullqinakax churäwip qhananchasi. Ukax paya qullq achunakaniwa; qullqi apthapisiwi ukat AFP yatiqañanaka.
Aka 830 waranqa marani millones qullqi churatäxäna ukhax, 112 waranqa familia yatiqañanakampi qullqi apthapisiwinakampis utjaraki ukhamarak 72 waranqa familia AFP qullqi apthapisiwinakampis.
Antonia Orellana jupax siwa, «Jan Jiwxañamaka sasina, jisk’a uñt’awinakax, warminakax uywirinakaru qollanchañapawa, taqi papelinak apthapiñani, Estado ukax aka leyin yatiyäwix wakicharaki».
Gloria Ana Chevesich jupax siwa, «Aka kamachix jan jark’atan jach’a markan jakawix uñstayañapawa, chachanakampi warminakampi yäparañatakixa» sasina.
Luis Cordero jupax siwa, «Aka leyin yatiyäwix jan jark’atan, jupax wawanakampi, yäparañapawa» sasina.
Aka Awki Kamachi Yatiñani, Utjata Uywirinakaru Qollanchaña Kamachinaka ukax Nayarani Awki Churasiwinaka Yatiyäwi Registro ukar qhantatäxiwa 2022 maran, ukatx jan walt’äwinakaru uñstayäwisa.
Aka leyix uñstayäwinakampisa, jach’a markan walt’äwi apnaqapxi ukhamarak wakichäwimpis utjaraki.
Qullqi Apnaqäwi
Mä qullqi jila apnaqatäni ukhaxa, jisk’a uñt’awix khitinakax utjaraki apnaqapxi. Ukax saräwimpixa;
– Qullqi apnaqañatakix
– Qullqi achunakampixa
– Voluntari previsional qullqi apnaqawimpixa.}
Aka qullqi apnaqañatakix jisk’a uñt’awinakax ukhamarak AFP qullqi apnaqawimpixa.
– 15 maranakani jisk’a uñt’awix 50% qullqi apnaqañapawa.
– 15 maranakani ukat 30 maranakani jisk’a uñt’awix 80% qullqi apnaqañapawa.
– 30 maranakani jisk’a uñt’awix 90% qullqi apnaqañapawa.
Kamachinaka Uñstayäwi
1.- Qullqi apnaqäwi (qullqi yatiqañanakampixa):
– Jisk’a uñt’awinakax 112.208 qullqi apnaqañatak uka leyin qhananchañapawa $293.202.908.201
– Ukhamaraki $48.870.959.719 qullqi apnaqañatak wakichatawa, 104. 807 qullqi churatawa
2.- AFP qullqi apnaqäwi:
– Jisk’a uñt’awinakax 72.076 qullqi apnaqañatak uka leyin qhananchañapawa $537.235.426.313
– Ukhamaraki $269.516.304.986 qullqi apnaqañatak wakichatawa, 63.259 qullqi churatawa