Fondo Nacional para la Vivienda (Fonavi) ukax Gobierno ukan nayrïr amtapawa, jaqinakar crédito hipotecario katuqañ facilitataki ukhamaraki inmobiliario sector ukar wasitat ch’amanchañataki. Ukampis jichhax banca instituciones ukanakax diseño ukatxa jan walt’awinak uñacht’ayapxi. Jiskht’äwix kuna condiciones ukanakan instituciones financieras ukanakax posibles pérdidas ukanak katuqapxañapa uka tuqitwa tantacht’ata, ukax machaq préstamos churañ munäwiparux jan walt’ayaspawa.
Universidad de los Andes (Uandes) ukan Facultad de Ciencias Económicas y Empresariales ukan wakicht’at Diálogos de Macroeconomía y Finanzas sat wakichäwin machaq tantachäwipanxa, Fernando Larraín, Santander Chile ukan Comunicaciones, Marketing y Estudios tuqin vicepresidente ejecutivo, ukax mecanismo ukan amuyt’ata deducible ukax bancos ukanakan chikancht’asiñapatak ch’amanchañanxa wali wakiskirïniwa sasaw iwxt’i.
“Jiwasanakax amuyapxta deducible tuqit parlasktan uka tuqinxa, reglamento tukuyarux uñakipañaw wakisi. Chiqansa, banca ukar mä riesgo uchaski, ukax mä juk’a amuyt’atax préstamo churañatak ch’amanchäwinak apaqaspawa, kunapachatix nayrïr riesgo ukax taqpach banca ukar purki ukhaxa”, sasaw säna.
Ejecutivox Fonavi ukampix tasas hipotecarias ukanakax qhawqha juk’aptaspa uka tuqit dudas uñacht’ayarakïna, kunattix intermediación bancaria ukan márgenes ukax jichhax nayratpach pisi niveles ukan jikxatasi.
“Nayax aka mecanismo ukax tasa ukar chiqaparu kunjamatsa jan walt’ayaspa uka tuqit mä duda utjitu. Sañäni, nayatakix janiw qhanäkiti, ¿aka mecanismo ukampix tasa ukax qhawqhasa juk’aptani?”, sasaw jiskt’äna. Larraín ukax nayra mecanismos ukanakat amtasïna, sañäni FOGAES, uka mecanismo ukax interés tasas ukanak juk’aptayañatakix juk’amp suma efectivospachänwa sasaw amuyäna.
Fondo ukax machaq operaciones hipotecarias ukanakar financiañatak capital liberaraspawa ukar iyawsasaxa, ejecutivox utanakan chaninakaparu utjaspawa uka efecto tuqit iwxt’i. Jupan amuyupatxa, demanda ukar ch’amanchañaxa, oferta ukax ukhamarjam jan jilxattkipanxa, propiedades ukanakan chaninakap juk’amp jilxattayaspa.
Valente ukax banca concentración tuqit qhananchi, CChC ukax pie inicial tantachañan ch’amäwit iwxt’i
Aka debate ukarux José Ramón Valente, Econsult ukan presidente ukhamaraki nayra Economía ministro, ukax chikancht’asirakïna. Jupax mercado bancario ukan concentración ukaruw uñt’ayäna, ukhamaraki uka situación ukax financiamiento katuqañar kunjamatsa jan walt’ayaspas uka tuqit qhanañchäna.
“Phisqa jach’a bancos ukanakax taqpach capital ukat 70% ukharuw apthapipxi, ukatwa crédito oferta ukax uka instituciones ukanakan wali tantacht’ata”, sasaw säna. Valente ukax aka estructura ukax competencia ukar ch’amäwi uñstayi sasaw amuyt’ayäna, ukhamaraki Fonavi ukax mercado hipotecario ukar machaq financiamiento fuentes ukanak mantañapatak ch’amanchaspawa sasaw qhananchäna.
Maysatxa, Pablo Portales, Cámara Chilena de la Construcción (CChC) ukan Comité Inmobiliario ukan presidente, utanak katuqañatak mä jach’a jark’awix bancos ukanakan mayit ahorro inicial, ukhamaraki pie tantachañan ch’amäwipa sasaw iwxt’i.
Portales ukax uka qullqi tantachañatakix jichhax niya 11 maranak ahorro lurañaw wakisi sasaw qhanañchi, nayrax kimsa jan ukax pusi maranakak munasïna. Aka situación uñjasaxa, regulación ukan mayiwinakap wasitat uñakipañaw wakisi sasaw amuyt’i, ukhamat mä propiedad ukan chanipat 90% ukhakama financiamiento churañatak créditos facilitataki, ukhamaraki pie inicial mayit qullqi 20% ukat 10% ukhar juk’aptayañataki.
Aka panel ukax jueves urun Uandes ukan Edificio Biblioteca ukan lurasiwayi. Facultad ukan académicos Sebastián Claro ukhamaraki Mauricio Larraín jupanakaw moderación ukhamaraki qallta arunaka apnaqapxäna.