Chile markax oficialakiw qhantayi “Qhananchawi: Aymara aru ukhamaraki sarawinaka machaqaruxa” sutini luräwi. Aka luräwixa saräwi ukhamaraki yatiqäwiwa, uraqpachan chikanchata, wakisiwa mä jach’a aruta ch’amañchañataki, jupanx mä ch’ama nayriri aruwa Sudamérica taypina. Aka luräwi 8 uru agosto phaxsin Iquique markana luratawa, ukhamaraki Chile markarux jach’anchayi: jupanx mä qamiriwa arunaka jark’aqañataki ukhamaraki sarayirinakarux chikanchasi, Bolivia, Perú ukhamaraki Argentina markan luräwinakamp chikanchasisa.
Ministerio de Ciencia, Tecnología, Conocimiento e Innovación uka, Seremi Macrozona Norte, Alexia Vásquez Pino satampi, ceremonia taypina chikanchasïna, qhanstayañataki: ciencia ukhamaraki machaqa luräwinaka janiw jichha pachakiñäkiti, jan ukasti jaqinakan sarawinakapatawa. Aka yanapt’awi Qhananchawi luräwiru qhananchayiwa: aymara arux yatiqäwi, tecnología ukhamaraki yatiqäwi askichañampi chikanchasini, uka taypina uraqpachan wali ch’ama sartañataki.
Qhananchawi luräwixa Alianza Mundial Aymara, Fundación Mariposas de Miraflores, ukhamaraki Centro Cultural y Social Apoyo Adulto Mayor de Iquique jupanakaw irpa. Luräwipaxa: aymara aru janiw sapa amuyt’äwi arukakiñäkiti, jan ukasti machaqa aruxa tukuyataki, qillqata, yatichaña, ukhamaraki digital yatiqäwinaka taypina apnaqañataki. Juk’ampixa, libro impreso “Conéctate en Aymara” uka Alto Hospicio markana apst’atawa, ukhamaraki yatichirinaka, akademikonaka, intercultural organizaciónanakaru mayachañataki. Ukhamarusa, kawkïri jaqirusa uraqpachanxa, libro digital ukxa gratiswa katuqapxañapa: https://qhananchawi.cl/el-libro/.
Juan Carlos Hernández Caycho, Alianza Mundial Aymara uka irpirixa, medios locales taypina sawayi: “Aka luräwixa taqpachirux ch’amanchiriwa, frontera jark’aqani. Ministerio de Ciencia, Tecnología, Conocimiento e Innovación ukhamaraki jila taykanakasa chikanchasisa, qamasata amtañawa: 25 % parlirinaka jichhaki utjki ukat qhiparapxañäni, qillqaña taypina 2 % sapaquiw jikxatasi, ukatsti ch’amanchañäni. Aka luräwixa qhanawa: jichha pachana mayjt’äwinxa, sarawinakasax janiw anclanakäkiti, jan ukasti velanakawa, suma qhiparu sartayañataki” sasa.
Qhananchawi luräwixa mä ch’ama chikanchäwiwa, nayra sarawinaka ukhamaraki machaqa pacha chikanchasi. Ukax janiw sapa arukikiti, jan ukasti intercultural yatiqäwi ch’amancha, yatiqaña tecnología jach’anchaya, ukhamaraki Pachamamampi mayachäwi chuymaruraqui. Chile markax uñacht’ayaski: sarawinaka jark’aqaña ukax janiw sapa amuyt’äwiti, jan ukasti markan ch’amanchañataki, jaqinakar mayacht’ayañataki, ukhamaraki uraqpachan nayraqat irpirinakatawa.