Amtasiñataki mayachasiña: kunjamsa atención sostenida jach’a wawanakar autónomo ukhamaraki kusisitani lurayi

Amtasiña ch’ama janiw sapa yatiña tuqinaki ch’amanchkiti, jan ukasti taqi wawanakan taqpacha sartawi tuqinwa askincha. Paulina Bobadilla, Colegio Epullay “Casa de los Niños” directora, 30 mara irnaqäwi ch’amanincha, Montessori filosofía taypina yatiña ukan jach’a uñt’at mayachawi apnaqiri, qhanancht’awayiwa kunjamsa wakicht’ata ambiente, wawa pacha sarnaqawipa respetasa, ukhamaraki tecnología amuyt’asa apnaqasa, wawanakar jach’a amtasiñani, autónomo ukhamaraki kusisitani lurayañataki jach’a ch’amanchaña churki.

Wawanakan amtasiñapax janiw mä kawkinkir thakhi tuqita churañanakiti, jan ukasti pachpa naturalla sartawiwa, ambiente wakicht’ata ukana utjki ukasti. “Montessori ukhamaraki, amtasiña ukax naturalla sartawina uñstiriwa, kunapachatixa wawa ambiente wakicht’atana, ajlliri libertadani, material-nakasti jupan sartawipa taypita phuqhata,” sasinwa Paulina Bobadilla jupax qhanancht’awayi.

Aka yatiña thakhi taypina, amtasiña janiw sapa yatiña wakichata utjkiti, jan ukasti wali kusisita estado ukawa, jupax janiw wali amuyt’ata chhaqkiti, chuymachasiñampi. Wawa pachpa munasipäwinakapampiwa mayachasi, kutxata, ukhamaraki luräwinakaparu ch’ama apnaqañani. Ukhamarusa, jupan pacha sarnaqawipa respetasa, jani ch’ama qhichht’asa, wali wakisiwa.

“Wawa amtasiñani ukax janiw sapa yatiña ukankiti, jan ukasti ch’ama pachpa uñt’atawa, ukasti wali ch’amancht’asi, kunapachatixa jilata janiw jupan irnaqäwipa interruptkiti,” sasinwa directora.

Jichha jakäwina, jilatanakaxa walja pantallanaka, jach’a q’uchu jach’achawi, janiraki wakisir jisk’a pacha apthapiwinakampi wawanakan amtasiñaparu ch’iqi qhichht’apxaraki. Yaqhasti, ch’ama qhichht’äwi, walja jach’a aru willt’äwi, ukhamaraki “aruskiñani” sin necesidad luräwinakasti, wawanakan amtasiñaparu qhuruta phuqhachapxi.

“Janiw wawa sapa kutiki qhichht’añasa ukhamaraki jan wakisiri apnaqäwinaka lurasa wali ch’amanchkiti. Ukhamarus, jani arsu, janiw chhaqtayaña, ambiente chuymachaña wakichasa, jupan ajllitaparu iyawsasa, wawanakan amtasiñapax phuqhasiñapawa,” sasinwa profesional.

Amtasiña ch’amanchañataki thakhinaka

Colegio Epullay ukana, amtasiña ch’amanchañataki qhananchata wakichawinakawa apnaqapxi: ordenata, wali suma uñt’ata ambiente, pachpa sarnaqawimpi jach’a pacha mayachawi, ukhamaraki respetu mutuo tuqita libertadani ajlliñataki. Jilataxa janiw mä pacha chhaqtaykiti, jan ukasti wakisinkchixa.

Jichhaxa, pantallanaka walja apnaqäwiw wawanakan amtasiñaparu ch’iqi qhichht’i. Directora aruskiwa: “Pantalla walja apnaqirinakasti ukhamarak janiw sum qalltasiñani ni sarnaqawi qhantayañani ukankiti, janiraki jach’a paciencia utjkiti.”

Janiw tecnología tukuyatañakiti, jan ukasti apnaqäwi amtasiña tuqita kamachasiñawa. Paulina Bobadilla jupax amt’asiña amtañaniwa, pantalla jan apnaqaña pacha, lectura, jisk’a luräwinaka, jach’a amuyt’awi uñt’ayañani, uta ukhamaraki yatiña uta taypina.

“Thakhi ukax tecnología apnaqäwi amuyt’asa, phuqhata, wawanakan taqpacha sartawiparu nayriri churasa,” sasinwa tukuyaña.

 

Uruña Apthapiw

Uruña Apthapiw