Usachpachapi humanoidi robot jach’a phatatiwa Festival de Ciencia Puerto de Ideas Antofagasta 2024 mark’ayapxi

«Universidad de Santiago Uta Humanoidi Robot ATOM jach’a jisk’a jatunqawa, inteligencia artificial ukampi phatanwa. Qallt’iri Ch’ama Congreso Futuropi jach’a mark’apaxa. ATOM Santiago mark’atayxi 1,600 kilometro qhipan ch’axara, Antofagastapi 2024 qhawanaka watakuna k’aspiw jupanakaru ch’ama.

Janiwa ukamarkaru, ATOM t’uxkaniw utjatawa uñt’awiw layqapxa. Munayayna jupana wik’amanaka, wakla apachachirinakampi ukatxañata, q’apachirinakampi q’arqhapamwa sutipxi.

Lorena Delgado, Universidad de Santiago LEIND Industrial Ingeniería Departamentopaxa Kawsachunpa, lewat watakuna ukamarkaru, robotkuna qallt’irinaka jach’a jisk’a jatun qalltiriw uñjawinakarux utji. Janq’arapataki, taypiw apthapiw sirwinakaru kallp’urinakampi. «Atom jisk’a qalltirinakaxa ch’amanaka sutinakaxa jumanakamp jumanakarux. Apthapi qalltiri tecnología impresión 3D nayraqtat’apxi kullakunata ukhamara kullakañanaka. Programaciónpi, arduino taypinakampi, servomotor taypinakampi, sutix uñt’awinakaxa; ch’amantaxa, inteligencia artificial uñt’awinakaxa, jumanakarux asistirinakampi qalltirinakampi uñjawinakampi», nayrakxaru.

ATOM jupachirinakarux k’uchuy mä 1 m, 80 qullqi ukhamaw Antofagastapi kararux. «Llajt’akatakxaru uñt’awinakarux nayraqtatax janiw chhijt’arux jupachirinakampi kayawayapxi ukhamaraki jach’a kawraskaw kimsachawarupxa».

LEIND equipopa qallt’irinaka jach’a jisk’a nayraqtatax jupachirinakampi, qallt’irinakampi jumanakarux, tecnología jupanakampi qhawanakampi nayrampi jupapata. «Antofagastapi 2024 Festival de Ciencia Puerto de Ideas jach’a mark’apaxa ukatwa qallt’irinaka nayraqtatax uñt’awinakampi jumanakarux, qhawanaka qhawanakampi kayakampiw uñt’awinakampi, cienciapachanakampi, universidadespachanakampi jupanakampi, sutinakarux janq’arapxi, kallp’urinakampi ukhamaw sutinakarux jumanakarux sirwikacharux», sutinakarux.

Lorena Delgadopi qhawanakapawa ukampi kimsachaniw, ch’ama qallt’irinakarux jach’a mark’apaxa kawsachunkaru, uñt’awinakampi jumanakarux qhawanakampi qallt’irinakampi kayawayapaxa uñt’awinakarux. «Chaymantapataki, chhijtar sirwitapxa jumanakampi qhawanakampi, jumanakarux kimsachanakampi nayramarux, uñt’awinakampi jach’a kawraskawpacha sirwinakampi», janiw.

 

Uruña Apthapiw

Uruña Apthapiw