Sawkasiwin urunakana agosto 1 uru, Jilïr Apu José Miguel Carvajal, achachilanakampi, iglesiampi, supayanakampi, jilatanakampi, kullakanakampi, ukhamarakiraki Suyu Jach’a Uraqpachan yanapt’irinakampi, San Lorenzo de Tarapacá jach’a wiphalan phisqa nayririna sutinxa, jach’a uta frontipachana.
Aka qhipa pachanxa, k’uchirisirinakampi, puririnakampi, jilïrinakampi, “Lolo” uñt’awi iglesiat Sotomayor qhipa jach’a utaruw apasipxi, “La Tiraneña” yatiyirinaka ukhamarakiraki supayanakampi.
«Janiw k’uchkistanti ukaxa uka qillqatxa janiw jaljaskiti suyu Jach’a Uraqpachan, ch’amañchasisinxa uka qillqatxa jak’achasipxi. Jach’a sarnaqawi uka qhipa, janiw khusqhantanti suyu Jach’a Uraqpachanxa janiw Lorenzo ukjamäkiti, ni Virgen de La Tirana uka qhipa, janiw kuna religiosuchir mäkiti, janiw wakicht’awaykitanti markasan sarnaqawir jaya qillqatjam jikxatasipki,» sasinxa jilïr apuxa jach’a wiphalampi lup’itatwa sawayi.
Ukhamarakiraki, jilïr apuxa arxatänwa, aka mara, Suyu Jach’a Uraqpachaxa phisqa waranq paxsinakawa, ukaxa aka mara jach’a uru kutinaka uka Sarnaqawinakata Huara munisirinakaxa ch’amanchasisinxa, ukhamarakiraki wakicht’asipkaki uka arxatañani yatiyäwi ch’amanchañani uka qhipa apnaqañani.
Proyektoxa 8% FNDR ukhamarakiraki Gore wakicht’atawa, “Directa asignación” ukham sutinchatawa, ukaxa mä suma sarnaqawi arsuña jaqinakampi k’uchu k’uchu qillqawi uka wakicht’äwi qhipa.
Organizaciones
Carlos Chavarini, San Lorenzo k’uchirisirinakampi jilïr apuxa yuspäratanwa «Uka wawa jach’a uta jak’achasipki, ukaxa janiw jaya janipuniw. Jichha, qillqataxa uka k’uchuwi k’uchu jaqinakampi, ukaxa jaljaspawa. Sapa mara jila jaqinakaxa uka k’uchuwina. Ukhamarakiraki, kunalaykuti, janiw jaqinakaxa awt’unakampi, janiw jaqinakaxa, janiw traffic’ampi, ukhamarakiraki sapa maranaka jilxatatapxiwisa.”
Mario Copaiva, «Rompía del Día» jilïr apuxa uka k’uchuwina qhipa uka qhipa jach’a wiphalan phisqa nayriri, Eliana Rodríguez ukhamarakiraki, jilïr apuxaxa, «Águilas del Sur» wakichirinakampi, San Lorenzo de Tarapacá jach’a wiphalan phisqa nayriri uruw phuqhäwinakana. “Nayraxa ukawa ukaxa jilïr apuxa José Miguel Carvajal uka yapumpi, ukaxa ukhamarakiraki jach’a wiphalan phisqa nayriri urunxa, ukaxa qhipa phuqhawi, qhipa jach’a wiphalan phisqa nayriri, jach’a qullqi jach’a uru kutinaka. Uka wakicht’äwinaka, sapa mara jak’achasiñani, sapa mara.”
Méndez Albarracín Eskuela qhawqhanakaxa jach’a cachimbo k’uchu, Tarapaqueña walt’äwi, 10 de agosto urunxa “Lolo” uka markasana qhathun.
