Superintendencia del Medio Ambiente (SMA) jupanakax mä qhananchäwinaka apsunipxäna Minera Las Cenizas ukaru, “Planta Cabildo Minera Las Cenizas” sutini, Cabildo markan, Valparaíso jach’a markan utjki ukaru, thaya qullipkar mayjt’atapa layku, ukasti Rincón del Chinchorro mayu thiyan agua ch’iyanak mayjt’atap layku.
Aka lurawinakax juyphi 13 uru, inti jalsu 20:00 horas ukax uranipxatayna, aka markan ukat uka chiqan phukusat jallunakax utjatayna layku.
Aka urunxa, Superintendencia uka uñjiripax uka chiqanakaru sarxatayna, thaya qullipkar mayjt’atapa uñt’añataki. Uka pachanxa, uka thaya qullipkar jalsu phuqhantatapa ukat River La Ligua ukxar puritap uñstayatayna, thaya qullipkar uñstawipampi.
Añañatakix sawiyxa, uka qhananchäwix janiw mayjt’atäkiti, titular uñjiripatakixa. Ukatx sawiyxa janiw qhipa pächas ukhampati, ukaxa jan walinak utjayaspaxa river La Ligua, ukhamarak Valparaíso jach’a markaru aski qhathunthapiñataki.
Proyecto uka kawkhantix cobre thaya qullipkan utjki, ukasti 8.78 millón tonela ukhaña, Sernageomin uka catastro nacional de relaves uka utjki ukarjama. Quibrada El Maqui uka aka jach’a chiqan thiyan utjki, quibrada Rincón del Chinchorro ukxar puri, ukatx River La Ligua ukar puri.
Ukankirinaka mä qhananchäwi apsunipxäna, ukax 24 horas ch’iqhin apasipxañapawa. Ukatx mä jiwasa yaqha thiyan thakinaka qhananchäwi phuqhañapawa, 15 uru ch’iqhin apasipxañapawa.
Kimsa, thaya qullipkar jiwasa ch’iyanak jach’a chiqan ukatakix mä ch’iyar qhananchäwi lurasi. Kunjams uka jach’a chiqan quibrada El Maqui, quibrada Rincón del Chinchorro ukatx River La Ligua thiyan suma jan walt’ayasiñapawa.