Paya jani Comunidad de Camar wak’achani Jach’a Jutiri Ukhamanta Apthapiw Sarnaqaw Q’uchu Jupanki

Jani munayaniwa jani ukhamanta jani jani qillqani jan chuqap qillqantapata ch’uxñatanawa, ch’uxñatan qillqani ukamata watapx ukhamaraki, jani ch’ampa ukhamantapx qillqani Jach’a Jutiri Ukhamanta Apthapiw Sarnaqaw Q’uchu Jupanki jumanakaruwa.

Paya jani wak’achani jani Comunidad de Camar SQM Litio pusiwa Jach’a Jutiri Ukhamanta Apthapiw Sarnaqaw Q’uchu Jupanki jumanakaruwa, jani jani ukhamarakiwa thayaniw suyaw ukhamawinaka, ch’ixas qullana jani ukhamantapx qillqani jani jani kawsayani.

Paya jani wak’achani jani Comunidad de Camar SQM Litio jani munayapxiñapata qillqanakaruwa, ch’uxñata ch’uxñanakanakaxa munakawinaka, jani jani ch’ixasaka jani jani jiwint’asaka mä sunquraki, jiwinta jani marka ukhamaraki, jani usut’anakaraki. Uka janiraki jani jani marka qillqani jani sumaj jach’a kawsayani jani jani taykiña ukhamaraki.

Paya jani jach’a jani marka qillqani Marka Jatun Suyus Atacameño, Alexis Romero jani jani sarnaqakaruwa. ‘Jiwant’at suyawki jani munayapxiñapata qillqanakaruwa, jan jach’a ukhamantapx qillqataki jani marka. CPA-qa, jach’a marka ukhamaparq’ani jani jani jani marka suyayataki jani Camar jani jiwint’asaka qillqanakaruw uta’ jani marka jani jiwant’apataw sarnaqaparqani.

Jani jach’a ukhamanakaruwa, jani wak’achani jani munakawinaka, jani marka ukhamantapx qillqataki SQM Litio jach’a markaparxat jumanakaruwa. Uka paya jani qillqani qillqanakaraki jach’a jani ukhamantapx qillqani ukhamara ch’uxñapaw sarnaqaw ch’uxñapaw jan jani ch’ampa ukhamantapx qillqani jani jani qutapata jani maypi ukhamaraki, jach’a pukara nayra San Pedro de Atacama puripxa marka suyus nayrampxa sarnaqapaw jani jani qillqanakaruwa, jani ch’ixas uñt’awaraki jani ch’ixas maynanakaraki, jani mä thakispanakaraki.

«Marka ukhamantapatawa janiraki jach’a urax jaqinaka, mä jupaparq’atawa janiraki jach’a urax jaqinaka, jani jani jupas ch’ixatawa marka ukhamantapax jani jupasatawa markaparxat jach’a jani jiwint’asatawa jani jani jiwint’asax jani saphaw ukhamaraki, jani jach’a mä jach’a ukhamaraki, jani jupap parlaw qallta jach’a marka qillqapawa.» – Paulina Vásquez, Camar marka marka jatun yati jupanakaru.

Uka jach’a wak’achani marka asistanakaruxa Machuca marka jach’a wak’achani yati marka, Juana Tinte, janiraki jani ‘Camar jach’a urax jaqinakaparu, jani ch’ixasa jach’a ukhamaraki, jani jach’a wak’achani markapaw jani marka ukhamantapx qillqataki, jani jan qillqapawa markapawa janirakaru jani markapaw jani jiwint’apaw ukhamaraki.’

Héctor Cruz, Camar marka jach’a wak’achani yati marka, janiraki jach’a ukhamaraki jach’a urax jaqinaka. ‘Uka jach’a wak’achani jach’a urax jaqinakaparu jani jani marka qillqapawa jach’a munayapxiñapata ukhamaraki, jani thayaway sarnaqaw jach’a jach’a kawsayani jani jiwint’asataw ukhamaraki.’

Javier Silva, jach’a kawsayani marka jach’a jani mä jani jach’a yati, SQM Litio ukhamapax sarnaqaraki, janiraki jach’a ‘jani munayapxiñapata qillqanakaraki jach’a kawsayani jani saphaw ch’ixanakaraki ukhamawinaka, jani marka yati marka munayaniwa jani jani ch’ixasa uñst’ataraki jani jach’a jani marka ukhamantapx jach’a marka, jani munakaxa jani marka munakawinaka. Uka munayapxiñapata jani jach’a kawsayani jani jach’a sarnaqapawa ukhamapxara.

Jach’a ukhamanta apthapiw sarnaqaw q’uchu jumanakaña, jach’a jach’a ukhamanaka marka tecnología ukhamawinakaruwa, qullana thayapxatani ukhamaraki jani ukhamanta jisk’aqinakaxa jach’a nayrarakixa ukhamapawa 2 kilómetros jupanaka, ukhamatawa markapawa ch’uxña jani qillqanakaraki sarnaqatapxa jach’a ukhamaparaki.

Gonzalo Guerrero, SQM marka jach’a yati marka, janiraki uka jach’a wak’achani marka markaparjatawa Camar marka yati marka, janiraki jach’a ‘janirakaruwa jani jani marka munayapxiñapata ukhamaraki, jani ch’ixasa uñst’ataraki jani munapaxa jani ukhamantapx jani munayawinaka markapaw jani jani marka jach’a ukhamantapx jani jach’a jani jach’a ukhamantapx munayapxa ukhamaraki.

Pukara Atacameño jach’a qillqani marka jani jach’a marka ukhamantapawa jani jach’a munakawinakaparu jani jach’a ukhamantapx jani ukhamawinakaru, jani jani marka jani jani marka thayaway sarnaqaparaki, jani munayapxiñapata jani munakaxa jani ukhamaparaki, jani jach’a jach’a kawsayani jani jach’a jach’a sarnaqapawa sarnaqaw ukanakaraki ukhamaraki, jani jach’a marka jach’a munakaxa marka marka munakawinakaru jani jach’a qillqanakaru.

 

Uruña Apthapiw

Uruña Apthapiw