Paulina Yazigi: “Chiqpach amtäwix qhana: jichha ch’ama manq’añax qhipürin pensionaruw mayjt’ani”

Seminario “Pensiones y Empresas: Claves para la implementación de la reforma” satampi, KPMG ukhamaraki FEN Universidad de Chile ukhamaraki wakicht’atäna. Uka tuqinwa Asociación de Administradoras de Fondos de Pensiones (AAFP) tayka irpirixa Paulina Yazigi, Pensiones Superintendente Osvaldo Macías ukhamaraki Asociación de Aseguradoras de Chile (AACH) apnaqirix Marcelo Mosso chikanchasiñanx mä panelar mantapxäna, afiliadonakarux wakiskir jan walt’awinaka ukhamaraki askinaka qhanañchasa.

Pensiones reforma luräwix mä jach’a proyectosawa, wali arkt’ata, mä jach’a qhant’äwi pachanw sarantaski. Jichhax walja jiskht’awinakaw utji, ukhamaraki irpirinakax mäkhipt’añapawa machaq lurañanaka, normativa ukhamaraki mayjt’awinaka tuqitaki, jan ukasti alerta lurasiñawa, kunatixa pensionanakax jach’a qhipa pachan jan walt’ayasispa. Uka tuqinwa FEN ukhamaraki KPMG ukax aka seminario lurapxi, qhanañchañataki.

AAFP tayka irpirixa Paulina Yazigi, panel tuqinxa, Osvaldo Macías uñacht’awipat qhananchasa, siwa: pensiones reforma luräwix mä jach’a pacha sartañaniwa, jach’a uñt’ayasiwinakax walja maratakirakiw uñjasispa. “Sistema ukax ahorro individualwa, ukat walja juk’a maranwa pensionanakax jach’aruw uñjasispa, mayj mayjix 9 jan ukasti 11 maranxa. Qhanañchasiñawa mäkhipt’awina, ukhamaraki chikanchasiñawa, taqi jaqixa chiqapampi cotizar luräwinakapa phuqhañapataki”.

Yazigi jiskt’äna AAFP amtañapax pensiona sumachaña ukhamaraki irnaqirinakan ch’ama manq’añap arxataña. Ukhamaraki jawillt’iwa machaq inversión chiqanakar jist’arañataki, siempre seguridad fondo irnaqirinakan utjatapataki.

“Reforman amtañapax janiw sapak rentabilidad ukhamaraki seguridadäkiti, jan ukasti mä jach’a wakichäwisa, taqi ch’ama manq’añaxa mä jach’a pensionar mayjt’ayañapataki. Ukampïxa, inversión flexible ukhamaraki moderno régimenan chikanchasiñwa jawillt’awayi, siempre afiliadonakan seguridadataki” sasa qhananchi.

Ukhamaraki qhananchawayi: “Jani mä qhananchawi lurapxañäni informalidad tuqitaki ukhamaraki juk’a cotización density tuqitaki, jan ukasti janiw chiqap mayjt’awinak utjkaspati. Machaq Seguro de Lagunas mä jach’a mayjt’äwiwa, ukampis wakisiwa walja jaqix chiqap cotizar lurapxañapataki”.

Uñacht’äwipanxa, Yazigi jiskt’äna: generacional fondo luräwinakax mä juk’a jan walt’ayawinak apani, kunatixa actual multifondo sistema mayjt’ayani. Jan ukasti, generacional fondo amtañapax, janiw mä mä maran cartera afiliadonakan licitación luräwi ukampi chikachkaspati.

AACH irpirixa Marcelo Mosso, siwa: “Reforma previsional luräwix jach’a jan walt’awinaka apaniwa, wali arkt’atawa, tiempo juk’akiwa. Taqi irpirinakampixa chikanchasiñawa, kunatixa amtañax pensiona sumachañawa. Ukhamasti, wali wakisiw yatiyawi, yatiqawi ukhamaraki qhanañchañawi jaqiraki”.

Mosso qhanañchi: “Walja chiqanakanx amuyt’asiñawa, mäkhipt’añawa, ukhamaraki liquidación consolidada tuqita, pensionadonakar mä sapak yatiyawi churäñataki; jan ukasti bonos amortizables luräwina; ukhamarak capitales mercado ukhamaraki generacional fondo ch’amancht’awi tuqita. Jichhax wali amuyasiñawa reforman ch’amancht’awi tuqitaki, camino tuqin mä juk’a mayjt’awinak lurasiñataki”.

Ukanak qhiparuxa
Pensiones Superintendente Osvaldo Macías, siwa: reformax 2025 ukhamaraki 2027 urunakanxa 40 jach’a phuqhasiwinak luräwipiniwa. Seguro de Lagunas ukhamaraki sistema único de cobranza qalltasiñani.

“Nayra qhananchäwinakasax mä jach’a phuqhasiwiwa, janiw pantjasiñax utjkäti, ukhamaraki taqi luräwinakax chiqap askinaka pensionadonakar mayjt’ayañapataki”.

Macías qhananchi: julio 2026 urunxa machaq inversión régimen normativa qhant’ani, límite qhanst’ani, ukhamaraki diversificación ch’amancht’ani, kunatixa pensiona qhipa pachataki jach’a rentabilidad, seguridad ukhamaraki sostenibilidad apaniñapataki. Jichhaxa 106 límites utji inversión tuqita, ukampis machaq régimenampixa, “janiw cero kamachinakäkaniti, ukampis jithxatasini” sasa.

 

Uruña Apthapiw

Uruña Apthapiw