Justicia ukat Derechos Humanos Yatichiri Jaime Gajardo Falcón sat jupan irpatanxa, tantachäwinx machaq apnaqat Justicia Irpirinaka Ernesto Muñoz Lamartine ukat Derechos Humanos Irpirinaka Daniela Quintanilla Mateff satinakax irnaqirinakampiwa ukhamarakit sartasisin jikxatasipxäna. Aka tantachäwix nayrar sartañapatakiw tantachawayi markachirinakaru ukat qullan lurawimpi apnaqirinakaruw taqi markan Seremis ukanakaruxa, kunalaykutixa machaq kamachinakampi ukat qillqatanakampixa katuqtasina, ukat katuqt’ata lurañataki markanakapan utjarqata lurawinakapa.
Ministro Jaime Gajardox sissinxa: ‘Machaq ekipompixa Ministerio tuqixa wali ch’amanchirinaka utjañapawa, ukat taqi mayaquni uka ch’amanchäwinaka irpxaqtiri, uka ch’amanchäwinakax mä machaq Sistema de qillqata yaqha willkat Registro Civil tuqiru 16 diciembre qalltatpachaw mä yatiqañaxa.’
«Ukarux janiw aka ukax chhaqtayañakuti katurist’añani kunti qullan utjar ukanakampi luratanaxa. Aka qullan utjarix jan uka arxatäwiw utjani, jan ukax markasa aka Derechos Humanos nayrakatana demokratiku markana, taqi chhaqtayañapaxa askin sarnaqäwina suma ch’amanchañatakix ch’amanchäwiwa. Ukhamarak —sasa— taqi markana, yatiqirinaka suma chhaqtayañ utjaruw lurayapxañäni.»
Ukat, ‘Markan p’iqin yatiqañataki mä kamachiwa, kunalaykutix taqi Markan qhispiyiri Plan nayaqiw tukuyäwimpi qullirinakampi, uka p’iqi katuqawi.’
Tantachäwinx Ministerio tuqina Jach’a Irpirinakan ukhamarak qullqatanaka irptirinakan irnaqäwinakaxa ukxatawa. Ukanx taqi irnaqirinaka ukhamarak utjaririnakax utjapxäna: Qhispiyiri Irpirinakax (s), Osvaldo Pizarro; Gendarmería Jach’a Irpiri, Sebastián Urra; Qullirinakan Yatiqañ Utan Jach’a Irpiri, Marisol Prado; Wawanaka Yatiqañ Utan Jach’a Irpiri, María Eugenia Fernández; Qillqata Yatiqañ Utan Jach’a Irpiri (s), Ema Moreno; Suma Chhaqtayañ Jisk’a Yatiqañ Utan Jach’a Irpiri, Rocío Faúndez; ukat Metropolitanaru Yatiqañ Corporación Lurañ Utan Irpiri, Rodrigo Mora.
Irnaqäwi ukat Jach’a Utanakamp Qhana Amtañani
Jornadax jutïwi Ministro Gajardonx sasawi, jupanx kamachinakampi qhananqañanakampix irnaqäwinaka ukhamarak janiw utjañarakit taqi irnaqirinakampi, ukhamarak utjiqañapata, ch’amanchäwiwa uka infraestructura ukat qullan lurasipxañataki; Suma Chhaqtayañ Jisk’a Yatiqañ Utan Jach’a Irpirinaka markanakanqaña; Plan Nacional de Búsqueda irnaqañataki; justicia ukanakampi ch’amanchäwina ukat reforma qillqatanakampi, judicial sistema yatiqañapataki.
Derechos Humanos Irpirinaka Daniela Quintanillax Plan Búsqueda irnaqañataki, ukhamarak Defensores de Derechos Humanos Protocolo Escazú Tratadopar jach’a yatiqañanx irnaqañaw uñstayäna. Ukatwa, Justicia Irpirinaka Ernesto Muñozx jupanx markana ch’amanchäwi irpiri aski kamachawinaka ukat suma yatiqañanakataki, Ministerio utjara.
Jornadaxanxa, Ministerionakampi qullan irnaqirinakax kamachirinakampi ch’amanchañani ukhamarak ch’amanchañataki irpiri qhananqañanakanaka, justicia ukanakampi Derechos Humanos ukanakampi qhana amtanakani. Uka irnaqäwinakampi, ch’amanchañani Suma Chhaqtayañ Jisk’a Yatiqañ Utan irnaqañani, ukhamarak Suma Chhaqtayañ Jisk’a Yatiqañ Utan Implementación irnaqañana. Aka tantachäwix Seremisx mayni markanakan qhananqañanakani ukat jach’a amtanakani, ukhamarak markan qhana amtañani khuska nivel central ukat regional markanakan ch’iqhasiñatakix taqi ch’amanchäwi.
Ministro Gajardox Seremisinxa, ministerionir ch’amanchäwina lurasinaka k’amachiri uka ch’amanchañanaka walja qilqatanakani, Estado ukat justicia qhananqañanaka ukhamarak derechos humanos ajllawinakampi wawanakampi.
