Jach’a Arusa Justicia Tributariar: MIPYMES jaqinakaxa kamachinak phuqhañapampi Sistema Tributarior ch’amaqañapwa mayiñaxa

Jan nayrar sartañax utjkäna uka tantachäwinxa, 16 markanakar irpanirinakaxa, chhaqtayata comercio ukat MIPYMES gremionakan irpirinakampi, Hacienda Ministerion uka tributo reformar nayrar sartañ amtaxar chiqan sartasipxäna. Mayachasïwit mayacht’ata ukat ch’iqhi amuyuta, gremionakaxa qillqatanakarux churañapwa irpirinakaru, jichha gobierno amtapax sector ukarux usuchjayañatakix ch’amanchaspa ukhamwa amuyasipxäna.

Gremionakan jach’a chiqap arunakapa

1. Kamachinak phuqhasiñax janiw utjquiti

Uka sectorax yatichiwa** reforma ukax PROPYME sistema impuesto tasa 12,5% ukar katuyasiñ amtaxa jark’aqawayi ukat 25% ukarux sartayasiñ amtasa. Aka mayjt’awix jach’a usuchjayañampiwa sullk’a ukat ch’iqhi empresa jach’a qamasawi irnaqañatakix, ukhamarakiw impuesto carga jilxattayiwa ukaxa ch’amani qamasawi pachanxa.

2. Ch’iqhiyata sistema transparente ukar uñtasïwi

Uka gremionakan amuyupax ukhamawa, qamasawi ukat formalización apnaqañatakix ch’amaqi yanapt’awi ukhamaxa utjañapänwa. Ukampis, sistema ukax wali ch’iqhi ukhamarak ch’amaniwa tukuwayxi. Machaq kamachinakax utt’awayi, kunjamsa capital propio tributario yaqha ukax mayaqusi, patente churañaxa ukhamarak cuenta kamachinak phuqhañaxa, ukaxa jach’a gasto ukhamarak sanción riskonakaruw apani. Aka ukax empresa formalización ukxarux ch’amanchiwa.

3. Tributo sistemanak jach’a waliw sartasiwayi

Machaq esquema uñstayäwixa, kunjamsa monotributo transitorio ukat monotributo social ukaxa, nayrar sartkäna sistema tributo ukamp chika, wali ch’iqhi ukhamarak jan amuyumpiruw tukuyxi. Aka ukarux gremionakax amtasiwa, ukax jan ch’ikhi amtawinakaruw chhaqtayi, kunjamsa jaqinakax juk’amp jila ukat chika churañax jan walir tukuyaspa ukhamwa.

4. Dual sistema ukax jan waliruw purini

Dual sistema apnaqäwixa, kuna pachanakansa MIPYMES ukaxa jach’a empresanakamp chikanchayasi ukaxa, wali juk’a gasto phuqhañatak ukhamarak janiw cheqapunir tributo carga utji, ukax sullk’a empresanakan tributo churäwix jan waliruw tukuyi.

Gremionakan amtanakapa

Aka ch’amanchawinak nayrar sartañataki, gremionakax chiqap mayjt’äwinakwa irpapxi:

– PROPYME sistema impuesto tasa 12,5% ukar katuyasiñax utjaskañapa: Ukhamarakiw amtasi, aka amtaxa ley miscelánea ukar katuyasiñaxa, wali jach’a amuyumpi ukat ch’iqhi aruskipt’añatakix, Ley N.º 21.578 ukax nayraqat amtarux uñt’asiñapa.

– Tributo sistema simplificación ukat ch’iqhipar tukuyasiña: MIPYMES-nakatakix samart’asiñ pachax utjañapawa, kunalaykutix sistema tributo simplificar reformar nayrar sartañatak ukat chika churañanaka amtañatakix jan chhaqtayañatak jach’a amtampi.

Aruskipañatak mayt’aña

Gremionakan irpirinakax mä jach’a amtampiw qhananchapxi, kunalaykutix reforma ukax jichha pachanxa jan mä sullk’a empresanak irnaqañ qamasawirukiw chhaqtayxi, ukatsti sistema tributo chileno ukarux chika churañanaka ukat chiqhipuni qamasawi jan ukhamarak ch’amanchasiñ munaspa ukham utjayiwa.

Ukhamïpanxa, Gobierno ukaruw mayipxi amuyunakapar ist’añapataki ukat mä chikanchasiñ reformar irnaqañapataki, ukax qamasawi irnaqäwi ukat empresa formalización ch’amaqi tukuyani, ukampis MIPYMES-nakarux jan juk’amp arnaqañax utji, ukax markan qamasawi jach’a ch’amanixa.

“Ñanqha waktani ukax jan wali arusipxañapataki, ukhamarak mayjt’ayañapataki. Ñanqha aruskipañax utji ukat mayjt’ayasiñaxa reforma ukax jach’a, waliki ukhamarak yanapt’awi ukhamarak tupumpi utjaya”, qillqapxäna uka irpirinak.

Aka aruskipt’añaxa MIPYMES ukat Gobierno markanakan nayrar sartañataki, ukampis uka aruskipt’añaxa ñanqha markanaka ekonomía jach’a ch’amanixa apnaqañatakix utjiwa.

 

Uruña Apthapiw

Uruña Apthapiw