Mä wali ch’amañchata irnaqäwina, Arica Fiscalía ukax Servicio Nacional de Aduanas, PDI ukat Armada Policía Marítima ukanakampi chikaw 146 tonelada precursores químicos, carbonato de sodio ukat acetato de etilo ukanak chhaqtayapxi. Aka yänakax jan walt’äta drogas lurayañatak wakichatäpxäna, ukat destino ukanx Bolivia ukar sarxañatakïna.
Aka química yänakax Hong Kong ukat Panamá markat jutiriwa, ukatx Arica Fiscalía ukan irpxarxki uka ñak’achasiñatak wali wakichata yatxatäwinx uñt’atawa. Aka yatxatäwix crimen organizado ukan jucha luräwinak Arica ukat Iquique puertos ukanakamp jaytxatañapatakix lurasiwayi. Ukhamaraki, aka yänakax suxta contenedores ukana jikxatasipxäna, kimsa Iquique puerto ukana, ukat kimsa yaqha aka tuqiru. Taqpachanakax jakʼan markar apañatakiw wakichasïna.
Aka irnaqäwi taypinx, sábado urux mä prensa tantachäwiw Arica Terminal Portuario ukana lurasiwayi. Uka tantachäwix Fiscalía Nacional ukan Ángel Valencia irpirix irpxarawayi, ukatx PDI ukan Administracion, Logística ukat Innovación Subdirector Ricardo Gatica Aliaga, Cuarta Zona Naval ukan Comandante en jefe contraalmirante Marcelo Zoppi, ukhamarak Arica Aduana ukan director regional Luis Zárate ukanakaw chikanchasipxäna.
Yatxatäwi
Fiscalía ukan yatxatäwi taypinkax, transporte marítimo ukan empresas ukanakax jukʼamp yänak aljapxäna, sapüruxa, wali jukʼa suma química yänaka. Ukjarux, aka yänak Arica ukat Iquique puertos ukanakar apañatakiw wakichapxäna. Uka chiqanx, aduana ukan atamir yäqañataki ukat Bolivia markar puriñatakix, mercancía ukan mantawi arunak mayjt’ayapxäna. Iquique markanx “detergente base” sasaw uñt’ayapxäna, Arica markanx “utensilios de cocina” sasaw sutincht’apxäna.
Taqi kunax Arica Aduana Dirección Regional ukan yatiqañ utanakapanx uñakipata ukatx jikxatasïwayi, ukatx Iquique ukan irnaqirinakaparux yatiyi, “k’añaskata” contenedores ukan chhaqtawipxataki. Ukxat juk’amp yatxatäwinak lurapxäna, ukhamaraki, yaqha kimsa contenedores jan walt’awimpi ch’amanchat jikxatapxäna janiw puerto ukar purkasinxa.
Ukatsti, aka contenedores ukanak Arica ukat Iquique puerto ukanakar purinx yatiqañ utanakax jank’akiw apthapiñatak irnaqawayi. Ukatx PDI Arica ukan Brigada Antinarcóticos ukat Contra el Crimen Organizado ukan yatxatirinakamp chikaw ch’iqiyatapxi, ukhamat uñakipañataki. Ukjarusti, contenedores ukanak jist’antapxatayna, ukhamat jan walt’äta mercancía jikxatañataki.
Ukhamarakiwa, ukatx análisis, yatiyawi ukat irnaqirinakax wali ch’iqtata irnaqäwimp luratanakapampiw, Aduana, PDI ukat Armada ukanakamp chikaw, aka jan walt’äta irnaqäwi chhaqtayañx katjapxatayna paya markanakanxa. Taqpachanakax 146 tonelada (124 tonelada carbonato de sodio ukaxa, ukat 22 tonelada acetato de etilo) ukaniwa, 4.418 costal tunu apxatapxäna.
Aka yanaka kasta ukax Ministerio del Interior y Seguridad Pública ukan mä kimsañchata química yänak uñakipañatak wakichata lista tuqinx utji. Ukhamarak, carbonato de sodio ukax mä aski wakichata precursor químicowa Clorhidrato de Cocaína lurayañatakixa, jupanakax yatxapxiwa 1 kilo carbonato de sodio ukampit, yaqha yänakamp chikaw ch’allt’ataña, ukat 1 kilo droga lurayaña. Ukham irnaqäwimpix 146 tonelada drogas luraña jark’añatakix ch’amanchata.
Aka yatxatäwiw Chile Estado ukax mä irnaqäw interagencial ukanxa apnaqañatakx mä compromiso wakichäwimpi. Uka irnaqäwiw Servicio Nacional de Aduanas, Policía Marítima ukat PDI ukanakampi, Fiscalía ukan irpirix irpxarawayi, ukatx markan puertos ukanakax jan walt’äta crimen transnacional ukanakampi walt’awayata apnaqañataki.