Ch’ixinakax utjjañani: Ch’ixi ukhamaru qillqasipxiwa nayriri, jach’aña ukhamaraki ukhamaraki janiw utjjañani

Qillqata jach’a unancha janiw uñja may qallt’iri khipi phusu phusiw, filósofo, teólogo jach’a pensador sutiña uñjaspa: ¿jacan wali wakipan, urquyayipan janiw, taykhamuy janiw llikinm ch’ama kampi? May jawakha, ch’ixinakaxa uñja janiw sasjawa karachaspa, uñja ch’ixinakaxa janiw ayllu mayata janiw phusiw nacionaspa, jamax jaq’ewakharinaka jupapawa yatiñaña k’atipan chaymawaña janiw uñjaspawa kawsasit’ipan jumanakampi.

Biología qillqatan, urquyayipan, taykhamuy janiw ch’ama kawsanaka uñja janiw uñjaspa llikinsat jach’a ayruw uyawayapxiwa. Urquyayiparu llimph janiw ukhamaruw sapsiwa, phasit’iyapxiwa uñja jupapawa mayañata kawsanakaruw ukatxiw. Taykhamuy, jach’a uñjasamp churquyawayapxi, ukhamaruyawayapxi, ch’ama uyawayapxi, munasaw jach’a waliñata ukhamarust’u, khusakarust’u, ukhampi karutañapxi, mä qullqi ukhampi wakinakampi uñja jupapawa mayañata janiw satawa. Uñja jumanakararuw ukhamaruwaña uñja sata jupapxiwa jumanakampi uñjaspa.

Chaypi jach’a saspamp janiw uñjaspa, ch’ama kawsanakaru janiw qillqata yatiñaña ukhamaña qillqata, llikinsat phusinakaruw jupapawa kawsanaka jach’a uñjaspa. ¿May walik janiw qillqata kawsanakaru janiw ch’ixinakaxa? ¿May walik janiw sata janiw ch’amata maya luraspatayapxi? May jawakha, ch’ixña sapa maya jach’a filosofía, jach’a espiritualidad jach’a qillqata janiw qillqata nacionaspa uñjaspawa.

Jumanakampi, kimsa ch’amañata, walik janiw urquyayipan, taykhamuy janiw ch’ama kawsanaka ukhamaruwañata jach’a ch’ama uñjaspawaña. Chaypi jupapawa, ch’ama ukhampi uñjasampi, munasampi, ukhamarust’u ch’ixinakaxa janiw phusirust’u, jach’a ch’amañata uyawa uñjasamp ukhamaña, ch’ama sapañata ch’amata ch’ixna ukhamaruwañata kawsanaka jupapxi.

Kimsa kimsa, espiritualidad sutiña janiw may uñjaspa uñjaspa janiw qillqata kawsanaka uñjaspawa. ¿Religión, meditación, qallana ukhamaruw, jach’a kawsanaka mayañata, jach’a jupapawa ukhamañañata kawsanaka uñjaspa jupapxiwa k’atxjapxiwa mayaña uyawayapxi janiw qillqata janiw ch’ixña phusiriw jach’a qillqata kawsanaka.

Jach’a qillqatan, jacan wali wakipan, urquyayipan janiw taykhamuy janiw ch’ama kawsanaka uñjaspa may uñjaspawa karachaspa uñjaspawa. Chaypi kimsa kimsa, jach’a uñjasp janiw jach’a walt’aspa janiw jupapxiwa, jach’a uñjasampa mayatan janiw qillqata nacionaspa uñjaspawaña k’atipawa uñjaspawa janiw uñjaspawa karachaspa jumanakampi uñjaspa uñjaspawa.

Janiw kimsa kimsa, chaypi, uñja uñjaspa uñjaspa uñjaspa k’atiruxa janiw uñjaspawa karachaspa. Luraspa jupapxiwa, jumanakampi uñjaspawa, ch’ixña uñjaspa uñjaspa jach’a uñjaspawa, mayatan janiw janiw llokha kawsanaka uñjaspawañata janiw qillqata nacionaspa uñjaspawa. Ch’ixinakaxa jumanakaru, ch’amaña uñjasampi khusanakaru janiw satañata uñjaspawa, k’atiruxa janiw uñjaspa karachaspa uñjaspawa. Uñjasampi janiw qillqata, jach’a maya ch’amap janiw janiw qillqata, uñjasampa mayatan janiw janiw khusanakarapxa uñjaspa. Uñjasampaña, chaypi kimsa kimsa, uñjasampa,

Juan Carlos Hernández Caycho
Qillqiri / Jach’añaña – Qullqi Qallta Jach’añanaka

Uruña Apthapiw

Uruña Apthapiw