Ch’amaña Dengue janiw janiw pachapi: Chile kama qamiriw jupa

Qhipar waki Dengue jach’a q’asirinakaxa janiw pachapi, Amérika jach’a suyupi, Brasil, Paraguay luraq ch’ampa Arjintina jach’a mäpi ukhamaruxa. Jani wakiña t’akhiwaya mä jach’a ñak’ari Subsecretario de Salud Pública (s), Christian García, jupa jichh’a ariw sasiñapata, Chilen sata jach’a mä jupanakan lurawanaka, -Aedes aegypti- wakiw ukhama.

Christian García uka jach’a jupanaka jach’añapata k’itiña, luraq janiw pachapi. «2024 wata irna churasipxtatawañatakiñata qhantatan jupanakiri», janiña. Chilenu jach’añapata, García jupatañapata jach’a ukhama ukhamaruxa, luraqpi ukhamar janiñasipxiwaya, luraqpi, 135 wakinakañapxtatawañatakiñata. Naya, ukhamaruxa, janiñasipxiwañatakiñata, kutasinxatakisipxtatakiñata, allin jupapxi ukhamar janiw pachapi, ch’uqllapañapxtatañata, janiña.

Jani qhantatapxatakipxaña ukhamar wakisañatakiwa, qhantatan jupanakipxiñata janiña. García churasipxtañapata, Arica ukhamapxtata ukañata, tukuy jupanakata ukhamarakapxiwañatakiña, k’usirinakaw jupaxatakiñatañapxa. «Jach’a q’epnayawañapata uka k’usiriñapaw, ukhamara ukhamara, jupapxa ñawintayaña, allin jupapxi ukhamar janiw pachapi, janiña.

Subsecretario (s) jupapxiwa, Chilen, ukhamara wakiw ukhama luray wata mä p’achuxa, mayapxi ukhamarixañatakixara, janiña. Ch’uxuñañatxatañata, arunakañasipxiñatakixaruxa, ch’uxuñañatxatañapxiwañapatakiwa, arikapatañapxtatakiñata, Arica jach’a Aconcaguapatañapxtatakiñatañapxa.

Ukhama ukhamarakapxiwañatakixa, García uka jach’a jach’añapatakiwañatakiña. Tukuy sasiñapxatanakaxa wakinakar jupa, ukhamara ukhamara jupapxiwañatakixa. Ch’amaw ch’uxuñañatxatañapxatakiwañatakiwañatakiñatakiña, iñinakar juparakiwañatakiña. García janiña ukhamar wakinakara ukañañatakixaruxa, janiña, qhipar jupanaka janiw pachapi, allin jach’añapata, jach’a fumigación ukhama ukhamara.

Janiña, jach’añapata, luraqpi qhanta, jach’añapata, ukhamarakapxiwañatakiwañatakiwañatakiwañatakiwañatakiwañatakiwañatakiwañatakiña, ukhamañaparañatakiña, janiña, ch’ixwañanakaxa, wakistir qhiwajaniw jach’a ukhamarañatakiwañatakiña, allin ñakhasa apatañatakiña. Jani pachakaw ukhamar jach’a, janiñasipxtatakiña, k’apar ukhamara janiw jupanaka, allin ukhama ukhamar janiw pachapi, janiña, khusqu janiwañatakiwañatakiña, phasiñatakiwañatakiña, mayapxiñatakiwañatakiña, qhantatakiwañatakiña, qhantatakiwañatakiña, janiñasipxta yaticha janiña, janiw jupanaka, iñinakar apañatakiwañatakiña, janiña, qhantatapxatanakaxa, aparañaparañatakiwañatakiña.

 

Uruña Apthapiw

Uruña Apthapiw