Aka urunakan sistema frontal ukax Chile markan walja suyunakaru purisax waranqa waranqa familianakaruw jan walt’ayaski. Nayraqatax jaqinakar yanapt’añawa: utapat apsutäpkis ukanakaru, electricidad jan utjkis ukanakaru, ukhamarak utanakapan techonakap jan walinakaru jan ukax thakhinak jist’antat ukanakaru.
Ukampis aka llakisiñ taypinxa mä yaqha amuyt’äwix utjarakiwa, walja familianakax amukt’asisaw amuyapxi: ¿kunas utji anuru jan ukax phisiru, uka pachpa utankiri uywa masinakaruxa?
Chile markan jilpach utanakanxa mä jan ukax walja uywa masinakampiw jakasi. Nayax ukhamarakiw jakta. Jupanakax janiw mä uta yänakakïpkiti. Walja familianakatakix jupanakax familiankirjamawa, ukhamarak wawanakataki ukhamarak jilïr jaqinakataki, jan mayjt’aykañ munasiñ masinakawa.
Ukhamasti, meteorología yatiyäwinakax walja uru jallu ukhamarak wayranakat yatiyki ukhaxa, uywa uywirinakax kunjamsa juk’amp suma uñjañäni sasaw llakisipxi.
Uywanakax temporal nayraqatwa amuyapxi
Amtañax wali wakiskiriwa: uywanakax temporal jiwasat nayraqatwa amuyapxi. Presión del aire mayjt’äwipa, wayra phust’äwipa, jaya thaya qhixu qhixu ist’äwinaka (truenos), taqi ukanakaw jupanakar llakisiyi, janis anqan uñacht’ayapkchisa.
Nayan utanxa anurujampiw uk uñjta. Aka urunakanxa jupax nayar arknaqaskakiwa, janiw jayankkiti. Ukax janiw caprichokïkiti jan ukax jan ist’añäkiti; ukasti munasiñ ukhamarak jak’achasiñ mayiwipawa.
Utanxa suma amukt’äwi utjañapa, manq’añ ukhamarak sarnaqañ pachanak kunayman jan mayjt’ayaña, ukhamarak uywarux mä waña, junt’u ukhamarak suma chiqan churäwi, ch’amampi «calmar» lurañat sipansa juk’amp askiwa.
Temporal utjki ukhaxa kimsa wakiskir lurañanak
Temporal yatiyatäki ukhaxa, kimsa yänak uñakipañax wali wakiskiriwa.
Nayrïrix, kawkinsa uywax jallun urunakan jikxatasiñapa.
Pationaka ukhamarak terrazanakax jupanakan sapürunjam chiqanakäspasa, temporal pachanxa juk’amp jan walt’äwiruw puriyaspa. Ukatwa ikiñapa, umapa ukhamarak manq’ap uta manqhankir mä waña chiqan uchayañax wali askïspa, juk’ampis jisk’a kasta uywanakataki, wawa uywanakataki ukhamarak chuyman uywanakataki.
Payïrix, temporal walja uru sarantki jan ukax luz chhaqtki ukhaxa, aka yänak wakicht’atañapawa:
- Walja urutaki waña manq’a.
- Q’uma uma.
- Sapürunjam qullanaka.
- Cinturón jan ukax correa.
- Mä phullu (manta).
Ukax Protección Civil ukan jaqinakatak wakicht’añ kit ukhamarakiwa.
Kimsïrix, walja kutix armasitäki uka tuqiwa: uywan uñt’ayäwipa.
Sapa temporalanxa walja uywanakaw chhaqtapxi, kunatix qhixu qhixu ist’asin axsarasipxi jan ukax wayrax punku jist’ari ukat mistupxi.
Mä collar sutimp chikancht’ata, vigente microchip ukhamarak celularan mä machaq jamuqap imatañax wali yanapt’i, ukhamat mä jak’a jaqi, Carabinero jan ukax veterinario jank’ak jikxatañ yanapt’añapataki.
Ukhamaraki, temporal pachan uywax khathatati, jan manq’añ munkiti jan ukax ch’amampiw samart’i ukhaxa, nayraqatpach yaqha veterinaria de urgencia uñt’atañax wali askïspawa.
Familian amukt’asiñapax wali wakiskiriwa
Mä yatiyäwin listax janiw taqi kuns askichkaspati. Wali wakiskirix familian amukt’ata ukhamarak sumankañapawa.
Uywanakax utan chuyman jakäwip wali suma amuyapxi. Jiwasax sapürunjam sarnaqäwinak jan mayjt’aystan ukhaxa, jupanakar aruskipäwinakar mantaystan ukhaxa, ukhamarak jak’achasiñ chiqanak churstan ukhaxa, temporalax taqinitaki juk’amp apnaqañjamäniwa.
Nayraqat wakicht’asiñax juk’amp askïspawa
Qhipharux uywa masiru uñjañax yaqha wali munat yänak uñjañjamawa. Nayraqat wakicht’asiñakiwa.
Jiwasax invierno nayraqat techonak uñakiptanwa, velanakampi linternanakamp wakicht’asstanwa, autosa revisión técnica ukhamarak wakicht’atäskiwa.
Uywanakatakix uka pachpa amuyuw wakisi.
Jichha urunakanxa walja chileno familianakax sapürunjam sarnaqäwinakaparux akanak yapxatapxi:
- Planificat veterinario uñakipäwi.
- Jan walt’äwinakataki mä jisk’a qullqi imaña.
- Uywanakataki seguro apsuña.
Nayrax aka kasta seguros ukanakat waljaniw amuyapkänsa, jichhasti kunayman qullqimp chika askinakap utjxi.
Janiw mä sapa askichäwik utjkiti. Ukax familiasan uka munat uywa masinakaru suma uñjañataki mä amtäwiwa.
Temporalanakax jichhax juk’amp ch’amäpxiwa
Temporalanakax sapa maraw juk’amp ch’amanchasis puripxi, ukat akax jichha pachan chiqapawa.
Uta, familia ukhamarak uywa masinakas wakicht’añax wali jasak lurañawa, ukhamat jiwasatak wali munat jakirinakar suma jark’aqañataki.
Javier Arriola
ComparaOnline ukan Brand Marketing Director