50 km/h ukjakam wayranakax grúas ukhamarak jach’a maquinaria apnaqir empresanakar amuyt’ayaski

Machaq sistema frontal ukax aka semanan Coquimbo suyuqat Los Lagos suykamaw puriski. Servicio Nacional de Prevención y Respuesta ante Desastres (SENAPRED) ukarjamaxa, akax 13 uru julio phaxsitpacha kimsa kutin sarantañ meteorológico alerta ukawa.

Chile markan técnica kamachinakax qhanañchapxiwa grúa torre ukan irnaqäwipax sayt’ayañawa, kunapachatix wayrax 64 km/h ukat jilxatki ukhaxa. Ukhamaraki, Corte Suprema ukax walja fallonakan qhanañchawayi, autoridad meteorológica ukax nayraqatpach temporal yatiyki ukhaxa, ukax janiw caso fortuito ukham uñt’ayaskaspati.

Jichhax machaq sistema frontal ukaw llätunka suyunakar Alerta Temprana Preventiva ukan uñjasiski, Coquimbo ukat Los Lagos ukjakama. Aka yatiyäwix SENAPRED ukaw qhanañchäna. Akax 13 uru julio phaxsitpacha kimsa kutin sarantañ alertawa, kunatix Dirección Meteorológica de Chile ukax nayraqatpach «tren de sistemas frontales» sata yatiyäna, 50 km/h ukjakam wayranakampi ukhamarak walja urunakan jallunakat yatiyasa.

Coquimbo uksan lurasiwayki uka jan walt’äwi

Qhipa jan walt’äwix Sindempart sat chiqan, Coquimbo suyunwa lurasiwayi. Ukan mä grúa pluma ukax allthaptawayi, walja utanakar purt’ayasa, ukat suxta utanakaruw material tuqit jan walt’ayäna.

Ukhamaraki, mä qhawqha phaxsinak nayrax Puerto Varas costanera uksans mä kikpa jan walt’äwix utjarakïnwa.

Pä jan walt’äwinakatsti autoridades ukanakax yatxatañ qalltapxäna, kunatsa allthaptatayna uk yatiñataki. Especialistas ukanakasti sapxiwa jan mä sapak empresar juchañchañjamäkiti. Responsabilidad ukax empresa mandante, constructora, maquinaria dueñopa, montaje lurir empresa jan ukax operador ukar purispawa, kunjamtix técnica peritaje ukan qhanañchkanixa ukarjama.

Kamachinak kunsa sapxi

Chile markan grúas torre seguridad kamachinakax sapxiwa, wayrax 64 km/h ukat jilxatki ukhaxa, grúax irnaqäwip sayt’ayañapawa, ukat plumapax wayra tuqir uñtayañapawa.

Uka técnica mayiwirux akanakaw yapxatasi:

  • Decreto Supremo N°44, riesgos laborales jark’aqañataki.
  • Decreto Supremo N°594, irnaqañ utanakan condiciones sanitarias ukhamarak ambientales tuqita.
  • Ley General de Urbanismo y Construcciones.

Aka kamachinakax seguridad responsabilidad ukar empresa mandante, constructora, maquinaria dueñopa ukhamarak operador ukaruw jaljapxi.

Nayraqat yatiyat temporalax janiw «caso fortuito» ukhamäkiti

Corte Suprema ukax niya pä qhipa fallonakan qhanañchawayi, autoridad meteorológica ukax nayraqat temporal yatiyki ukhaxa, ukax janiw caso fortuito ukham uñt’ayaskaspati.

  • 2022 marana, Corte Suprema ukax mä empresa eléctrica ukar sanción chiqapätap qhanañchäna, kunatix Dirección Meteorológica ukax temporal nayraqatpach yatiyawayäna.
  • 2017 marana, Santiago cordillera uksan mä aluvión utjäna ukhaxa, Cortex sarakïnwa invierno pachan jallunakapax uñt’atakïtap layku, janiw uka jan walt’äwix imprevisible sasin arsusispati.

Pä fallonakan amuyupax kikpakïnwa: temporal nayraqat yatiyatächi ukhaxa, empresax jark’aqañ luräwinak lurañapänwa. Jan uk luratapatsti janiw «caso fortuito» sasax juchat qhispiñjamäkiti.

Subcontratación ukax empresa mandanter jucha puriyaspawa

Ventus Group ukan Lucas Behncke jupatakix jach’a jan walt’äwix walja empresanakax janiw protocolos ukhamarak responsabilidad civil seguros ukar jichha pachan mayjt’äwinakaru machaqaptayapkiti.

Jupax qhanañchi, mä empresax maquinaria mä subcontratista jan ukax arrendador tuqi apnaqki ukhaxa, Ley N°20.123 ukarjamax empresa mandantirux responsabilidad solidaria jan ukax subsidiaria purispawa, uka kimsañ empresa ukax jan suma seguro utjkipanxa.

Behncke jupax akham siwa:

“Jichha pachan sistemas frontales walja kuti puripxi. Ukatwa Dirección Meteorológica ukan sapa yatiyawipax mä legal amuyt’äwir tuku. Alerta utjkipan mä empresax maquinaria jan sayt’aykchi ukhaxa, qhiparux wali ch’amawa temporal jan uñt’atänwa sasin arsusiña.”

Jupax yapxatarakiwa walja empresanakax amuyapxi responsabilidad civil ukax maquinaria dueñopan jan ukax subcontratistan seguroparu tukusi sasin, ukampis janiw uñakipapkiti uka segurox kunakama ch’amani ukhamarak kimsïr jaqinakar jan walt’äwi utjkipan kuna qhawqha qullqi churaspa ukxa.

Ukhamarak akham siwa:

“Seguro póliza uñakipañax janiw accidente qhiparuk suyañapäkiti. Responsabilidad civil límites ukhamarak jan mantenimiento layku exclusiones ukanakax accidente qhiparuw uñakipasi, ukampis ukapachax sinti qhipäxiwa.”

Aseguradores ukan amuyt’äwipa

Asociación de Aseguradores de Chile ukax empresanakar iwxt’awayi:

  • Seguro pólizanakapan validez uñakipapxañapataki.
  • Coberturas ukhamarak deducibles ukanak yant’apxañapataki.
  • Exclusiones ukanak uñakipapxañapataki.

Ukhamarak amuyt’ayapxiwa seguro utjatapax janiw taqi temporal jan walt’äwinak phuqhapunini sañ munkiti.

Lucas Behncke jupax yapxatarakiwa empresanakax akanak lurañapataki:

  • Subcontratistanakan vigente seguros uñakipaña.
  • Meteorológico alerta utjki ukhaxa faenas sayt’ayañ protocolos machaqaptaña.
  • Responsabilidad civil límites ukanak empresa jach’añchaparjam askichaña.

Ukhamatwa wayranaka ukhamarak yaqha pachamama jan walt’äwinak nayraqat jark’aqasiñax juk’amp suma phuqhasispa.

Uruña Apthapiw

Uruña Apthapiw