¿Mä muela usuta infekción ukax amparama mayjt’ayaspa? Dentista ukax aka extraño caso médico uñacht’ayi kunatsa ukham uñstaski

María Teresa Arancibia, odontóloga Centro de Salud Universidad de Santiago ukanxa, tiktoker @Darielsan2 ukan jupan experienciap tuqit arsuwayi, ukat sänwa kunapachatï aka kasta procedimientos lurañäni ukhaxa, mä paciente ukax siempre historial clínico uñt’ayañapawa.

Qhipa urunakanxa, medios nacionales waljaniw mä llakisiñawa salud tuqit uñt’ayañataki, uka usuario TikTok @darielsan2 ukax red social ukan uñt’ayi: mä amparap mayjt’ata, ukat diálisis tratamiento, uka kunanakatix dental atención jan sum lurata layku utjaspawa.

“Siempre jiskt’apxitu ukat jichhaxa qhana arsuñ munta kunatix nayaru pasäna. Mä muela usuta layku, jilatanaka. Increíblemente, ukatwa amparax akhamäxi”, sasaw sänwa. Ukatxa, juk’amp sänwa: “kuna muela usuta, amigdalitis, kuna infección garganta ukan utjki ukax (…) sarnaqaski, aynacha sarañataki ukat manq’antañataki. Ukaw nayar pasäna”.

@Darielsan2 ukax sänwa problema qalltañapax mä muela infectada apsuñat juti. “Médico ukax janiw antibióticos churkituti ukat infección aynacha saräna, chuymaxaru jan walinakar puriyaña, riñones ukanakar t’aqhayaña, uka ukanak nayax chhaqtayta”, sasaw sänwa.

¿Kunatsa aka kasta situación uñstaski?

Diario Usach ukan conversación ukanxa, María Teresa Arancibia ukax sänwa, uka tiktoker ukax “mä condición sistémica utjaspawa uka infección ch’amanchañataki. Ukhamasti inmunodepresión ukax juk’ampi amuyt’atawa”.

Doctora Arancibia ukax qhanañchi uka infección propagación, kunjamakitix @Darielsan2 ukan pasäna, janiw walja kutix uñstkituti, “ukampirus mä posibilidadawa, anamnesis ukan uñakipata”, ukax paciente ukax procedimiento nayraqata yatiyañapawa. “Aka kasta complicación ukax personas patologías sistémicas ukanakaru suyt’atawa”, sasaw sänwa.

Dentista ukax sarakiwa, aka kasta llakisiñanakar jark’aqañataki, “wali wakiskiriwa odontólogo ukar yatiyaña taqi patologías sistémicas ukat medicamentos sapa uru umata, cirugías nayra lurata ukat alergias”.

Ukhamaraki, Arancibia ukax ch’amanchañawa sänwa jaqinakax “mä suma historial clínico utjañapa ukhamat jan walinak jark’aqañataki. Ukhamasti wakisini ukhaxa, dentista ukax profilaxis antibiótica uñt’ayaspa”.

ANTIBIÓTICOS, ¿SAPA KUTI WAKISKIRITI?

María Teresa Arancibia ukax qhanañchi “janiw taqpacha exodoncias (muela apsuñanak) ukan antibióticos churasiñapäkiti. Yaqhip casos ukanxa pacientes inmunodeprimidos ukhamawa (infecciones nayra utjiri). Mä arunxa, antibióticos ukax persona munataparjama apnaqasiñapawa”.

Ukhamaraki, profesional ukax sänwa aka kasta intervenciones ukax siempre riesgos ukanakampi utji. “Aka procedimientos ukax siempre anestesia local ukampi lurasi”, sasaw sänwa, ukat juk’amp sänwa “normalmente, uka situaciones ukanxa infecciones, inflamaciones jan ukax fracturas tejido dentario jan ukax óseo ukanakampi apnaqapxtan”.

Qhiparuxa, María Teresa Arancibia ukax iwxt’i sapa mara mä kuti dentista ukar sarnaqaña control lurañataki. “Dolor ukax mä señalawa, kunatix mä jan wali utjaski, juk’ampisa ch’ama dolor ukhaxa. Ukampirus, wali askïspawa consulta ukar sarnaqaña janïra wali llakisiña utjkipana”, sasaw tukuyi.

Uruña Apthapiw

Uruña Apthapiw