Aruskipawi ukhamaraki mayacht’awi sarawinaka Arica warmi jaqinaka utankir cárcel taypina

Arica y Parinacota markana Defensoría Penal Pública uka Aymara ukhamaraki Jaqi arunaka utanakapa, Arica markana warmi cárcel taypina ukankirinakaru yatiyawi aruskipawi wakichawayi, uka taypina qhanstayi penal luräwinakapa (justicia qamachawi sarayäwi).

Institución taypina aruskipañatakixa, Aymara ukhamaraki indígena uta irpirinaka, warmi cárcel taypina ukankirinakaruw aruskipawi churapxäna, jani wali amuyt’añatakiti, jan ukasti qhana aruskipañampi penal luräwi ukhamaraki defensa intercultural amuyumpi qhanstayapxäna. Uka luräwiwa Gabriel Apaza (coordinador), Johanna Humire (intercultural facilitadora), Isabel Campos (social irpiriri), ukhamaraki Karen Silva (jurídica yanapiri) jupanakawa irpañataki irpirinakäna.

Gabriel Apaza, Aymara ukhamaraki indígena uta irpirixa, saña: “Jiwasax walja amuyt’añäniwa, justicia ukaxa taqpach jaqinakataki wakisiwa, jan uñt’ayasïñataki, jan ukaxa kultura mayjt’äwinakapataki. Aka luräwinakasti yatiyäwinaka qhanañchañatakiwa, aru amuyt’añampi ukhamaraki diversidad respetampi. Aka pasox jach’a aruskipawi taypina, jani jark’aqata, qhana, jaqinakarux jikxatayañawa” sasa.

Ukhamaraki, Defensoría Penal Pública ukasti aka luräwimpi jach’anchawayiwa: indígena markanakan jaqinakarux suma yanapt’a, derechos humanos respetampi, cárcel taypina ukhamaraki jaqinakan qamasa respetampi, justicia inclusiva jikxatasisa.

Arica warmi cárcel alcaide suplente, mayor Jocelyn Fuentealba Cortés, wali jach’anchawayiwa aka luräwinaka: “Ukhamasti cárcel taypina jaqinakax uñt’apxañapawa Aymara ukhamaraki indígena uta irpirinakaruxa, ukhamaraki penal luräwinaka phuqhasiwinakapa, defensa intercultural amuyumpi, janicha interinstitucional mayacht’äwinakarux ch’amañchañataki. Uka luräwiwa taqpach jaqinakarux yatiyäwi, derecho respetawi, justicia jikxatañataki” sasa.

Jupanakax sawayi: aka yatiyawi t’aqanakanxa jaqinakax mayi, amuyt’aña, yatiyawinaka katuqaña, jupanakarux aruskipañaniwa.

Aka aruskipawi taypinxa, cárcel taypi warmi jaqinakax wali yatiqapxäna penal luräwi phuqhasiwinakapa, qhanañchapxäna defensoría pública luräwipata, sapa mayni jaqinakana sarawinakapampi, cosmovisión ukhamaraki kultura taypinkañapampi. Ukampirus, irpirinaka jupanakaru uñt’ayañataki arsupxäna, suma iyawsañampi intercultural amuyumpi irnaqäwinakaparu ch’amañchañataki.

 

Uruña Apthapiw

Uruña Apthapiw