Walja autoridadanaka jikxatasipxatapatx, Uta Sartasiñ y Urbanismoru Jilïr Carlos Montesax Plan de Urgencia Uta Churañan Uñt’asiwi Qillqatanakax mä machaq tantachäwi apnaqäna. Aka tantachäwi ukax aruskipt’asiñ utjäna walja marka arunakan ukat politikumpi, ukhamarak jach’a aru utjirinakampi aruskipañata, ukanakax Plan ukar qillqatayna.
Aka tantachäwinx Jilïri Axulliqix yatichäna kuna amtawinakax sarantaski ukat, sapxiwa: ‘Septiembir t’axsinx 151.163 utanakax churasiwixawa, ukax markanakar puriña amtawi 58% ukhamak puripxiwa, ukat wali ch’ama sartawiskxañäni ukat amtawir puriñatakix lurasi. Amtawi ukax churatatxa, jan ukhamäkki uka utanakampis jikxatani. Kunalaykux 100% purinixawa. Wakichatankiwa. Aka chiqanx mä juk’a chiqanakar puriñax utjaraki, ukat yaqhiparutakix aka tantacht’äwinakax 100% puriñatak ch’ama lurasiñawa. Nanakarux markanakana ukat ayllunakan sartasiwi yatiqasiñaxa jach’äwa.’
Amtat churäwi phuqhasiñatakix kunanakax ch’amanchasiwayi ukat kunayman jan walt’awinakax utji sasaw jiskt’atayna ukhax, Minvu uñt’iri apnaqirix siwa, ‘Walja jan walt’awinakax utji, kunjamtix Qhapaq Monumento Nacionalanakapa, Municipalidadan luräwinakapan ukat markachäwitaki irnaqäwinakax utjaraki. Nanakax uka jan walt’awinakax nayraqatar irptañatakix ch’amanchasipxtan ukat qullqi uñjañatakix amtawina wakichäwix 11,14% ukjam 2024 maran arkaña’, sasina.
Jilïri Axulliqix arsuwiwa, ‘Jumanakarux yatiñaxa wakiskiriwa, kunalaykux akax Chile markan utjäwinakachata qullqi uñjatawa. Uka luräwix sarantasxarakiniwa, kunalaykux Ministerio ukax utjäwinakxata qullqi uñjawayiwa, 9,4% ukxata total sector inmobiliarioruw yäqpacha. Ch’amanchäwix chika ukjamawa, ukat ukxarakiw qillqatayna aka sector privadox wali juk’ampi 6% juk’a utjäwi churañapataki. Jan ukax mä qallta 3% utjki uka chiqanx qullqi pública churañampi sasaw apnaqatayna,’ sasina Montesax siwa.
Aka amtäwinx, Estación Central alcalde Felipe Muñoz ukax Plan de Urgencia Uta Churaña phuqhañatakix arsuwayarakïna ukat kunjams municipionakat irnaqañax yanapt’iri sasaw amuyäna, ‘Amtawix walja ch’amañchäwi uñt’ayatawa, ukhamarusa, phuqhañatakix ch’amanchasipxtan sasaw iyawsapxtxa. Walja jaqinakaw jichhürun utäwi mayipxi. Municipio masinakapanw janiw niyaw munasiñasa ukat aruskipt’asiñasa, ukat jach’añchasipxi familianakasa. Ukhamasti, akax mä chiqanakan municipios irpiriw janiw niyaw aruskipañatakix kuna luräwinak uñjasiñapataki sasaw sarakiwa, ukhamat uñstayawinakax wali jank’aki sarantañapataki.’
Alcaldex yatiqäna, ‘Aka jach’a ch’iqañax juk’ampi waljaniñapawa, ukhamarak Estado uñstayäwinakapampix utäwinakax puriñapataki, jani ukax suma uñjasiñampi, utjirinakan jaqichäwi suma jikxatañapataki, ukat aka utäwi churañaxa uka jaqin sum jaqichäwipata amtañatakïpan’ sasaw sarakiwa.
