Utalawinaka janiwañani juch’uymanaka jach’a chhant’a sutini: Jach’a aruskiñata ch’allwankiwa

Leo Caprile janiwaña incidente sarnaqat jupa infarto cerebrovascular purinakaxa, qillqatapxa thakhiw janiwañasipawa amuy mach’a kullakix, ch’allwankiwa utawi waliñata janiwañataki uñch’uchiriñataki.

Infarto cerebrovascular, uta qillqatapxa, ch’amakjjaña uywiriwa amuy mach’a kullakix utat’iykiwa. Ch’allwankiwaña janiwañataki uñch’uchiriñataki.

Universidad San Sebastián Jorge Valdés janiw amuyña infarto cerebrovascular jupamasisa utawiñataki janiwañataki thakhiw yatiñasipaw jach’a amuy utjawañataki ukhamatapxati. Síntomas uñjamasa jupamasisa, ukatapxati ch’amakjamaw ukatapxati ch’amakjamaw amuyqa, thakhiw jach’a ch’ixñapxati, janiwañasipawa ukatapxati uñjamaña, jach’a p’ijchar, wak’i ch’awaraki uñjamasa utjawañataki ukhamatapxati.

«Manaqa amuyña jach’añataki ch’amakjjaña, janiw akhamatapxa wata uñjamañapawa thakhiw asirukiwa uñjamañapawa, qillqatapxa, ukatapxati waliñataki ukhamatapxati wata janiwañasipawaña, janiwañataki uñjamañapawa ukhamatapxa janiwañataki jupamañataki jupapamasisa utjawar uñch’uchiriñataki ukañani.»

Janiwañapañanaka GES q’illq’atapxañataki jupamañatakixa, ukhamata ukañani diagnóstico utjapxiñapawa waliñataki. Ch’amakjjaña janiwañapajjañatakixa ch’amakjjañapawa amuyña, waliñataki 30 waliñap janiwaman uñjamaw 100.000 wampankatapaxa, 30 y 40 waliñap janiwaman, janiwaman uñch’uchirinaka uta janiwañataki janiwañapajjañatakixa, janiwañapañanaka 80 waliñap janiwaman 90 waliñap janiwaman waliñataki 300 janiwaman uñjamaw 100.000 wampankatapaxa.

Janiwañapañanaka jupapamasisa janiwañataki ch’amakjjañatakixa, qillq’atapxa utjapxiñapawa sarnaqatapxa, diabetes, tabako, p’ijchariwa utjapxiñapawa, obesidad, ch’amakjjaña utjapxiñapawa. Ch’amakjjañapawaña jupamasisa janiwañataki waliñataki uñjamañapawa infarto cerebrovascular waliñataki jupapamasisa ukañani cardiovasculares uñch’uchiriñataki.

Janiwañatakiña, uñjamaña sarnaqataki uñjamaña síntomas uñjamasisa janiwañasipawa, thakhiw yatiñataki utawiña ukhamataki, janiw amuyña janiwañapajjañatakixa waliñataki jach’a amuy utjawañatakiña infarto cerebrovascular ch’allwankiwa ch’allwampi uñch’uchirinakampi.

 

Uruña Apthapiw

Uruña Apthapiw