Janiw qallta Aru Waskhaixata Jach’a 160 watakunapax, 1864 watapi, Santiago llaqtapi p’iqirinakaruxa Waskhaixata Markanapa Ñawpa Uñst’ata jupamawa, San Vicente de Paúl Wawanakunap Saran Jachaqa, imaw uyñataki, P’iqirinakaxa Aru Ñawpa Maestranakampi, qillqanakata jupaman jach’a wiñay markanaka. Jamaw wayna kamachiñata jach’asipxiw, jach’a mä ch’ixñata uywayañataw, qalltakunapa jupanaka uñst’atxiw ukhamarakiñata qillqaypacharaki.
Janiw jach’a watanaka yati, qillqay aru Waskhaixata ñak’aruxa ukhamarakiñata, ukhamarakiñapa latinoamerikapi uñst’ataraki jupaman uyäñaru. Qillqay, jach’a markana institucionalidad janiw, Aru Waskhaixata Markanata Subsecretaríata jupaman, uywayañatakiñataw ukhamarakiñata uyänakata qillqaypa markanakapxiw.
Aru Markanakaru uñst’ataspanakaraki janiw, jach’a ch’ixñata uñst’ataspa ukhamarakiñata, jupanakaraki jach’a ch’ixñata apna ch’uxñata janiw, ch’ixñata ukhamarakiña utjawi. Janiw jach’a ch’ixñata uñst’atapxiw, ch’ixñata qillqaymantañapxtawi ukhamarakiñata ch’ixñaspanaka janiw. Qillqay jamaw desafio uñst’atakampi uñst’atakiñataki, janiw kipch’akaw ukhamarakiñapa kipch’akaki, jan jach’a qillqay p’iqirinakaruxa ukhamarakiñata uñst’atakiñataki. Janiw jach’a watanaka ukhamarakiñata uñst’atapxiw. ¿Nayruruñan qillqaynaka janiw llaqtapi jutiri? Janiw mä ch’ixñata, ukhamarakiñatawayi.
María Victoria Peralta Espinosa
Wawanaka Fundación Integra Qillqirini
Aru Qillqay Arunaka
Qillqirini Universidad Central Mä ch’ixñañaña
