Trabajo Subsecretario: “Inteligencia Artificial ukax janiw Chile markan talento ukar lantintir jutkiti, jan ukasti juk’amp waljaptayañatakiw jutaski”

Trabajo Subsecretario, Gustavo Rosende, jupax optimismo arunaka ukat irnaqirinakan wiñay yatiqañapatak jawsañwa luräna, Instituto Profesional Iplacex ukan wakicht’at Encuentro de Empleadores 2026 tantachäwin arst’äwipanxa.

Aka wakichäwinxa, empleadores ukat transformación digital tuqit yatxatt’ir arst’ir jaqinakaw chikancht’asipxäna. Autoridad ukax Inteligencia Artificial (IA) ukan irnaqäwi mercado ukar jan walt’ayäwip askichañatakix Estado, universidad yatichäwi ukat empresas ukanakan mayacht’ata ukhamarak coordinada alianza ukaw wakisi sasaw amuyt’ayäna.

“Inteligencia Artificial anatäwix janiw sapakix atipt’askiti ni sapakix anataskiti, mayacht’ata ekipjamaw anatasi. Estado ukax regulación pachanakapat sipansa, aka luräw taqpach sapak apnaqañax janiw atinkaspati; ni kuna instituciónsa ni empresa sañjamakix aka transformación ukar sapak saykatañ puedkiti”, sasaw Rosende jupax säna.

Subsecretario ukax Chile markax CEPAL ukat Centro Nacional de Inteligencia Artificial (CENIA) ukanakan wakicht’at Índice Latinoamericano de Inteligencia Artificial 2026 ukan región ukan nayrankatap wali askit uñjäna. Ukampis markax especialización ukani talento wakicht’añ tuqit ukhamarak jisk’a ukat taypi empresas ukanakan aka tecnologías apnaqañ tasa tuqit jan walt’awinakampix uñjasiski sasaw amuyt’ayäna.

“Jichhürunakanxa empresas ukanakax munat perfiles irnaqirinak jikxatañax ch’amawa sasaw yatiyapxi. IA ukat herramientas digitales ukanakan yatiñanakap yapxatasaxa, uka ch’amäwix 84% empresas ukanakaruw puri, jupanakax wakiskir talento jan jikxatapxi. Ukax formación continua ukar machaq amuyump uñakipañax kunja jank’ak wakisïna uk uñacht’ayi, ukat nayra tradición carrera lineal ukat juk’amp jayar sarañaw wakisi”, sasaw säna.

Aka luräwinxa, Innovación tuqit consultor ukat conferencista, Tadashi Takaoka, ukhamarak Emilio Deik, empresas ukan director, mentor ukat emprendedor, jupanakaw chikancht’asipxarakïna.

Achuyäwi ukat irnaqäwinak imañäwi

Masiva automatización tuqit axsarañ amuyunak chhaqtayasa, autoridad ukax internacional ukat local yatxatäwinak citañampiw positivo irnaqäwi transición ukar yanapt’irinak uñacht’ayäna. OIT ukan yatiyäwiparjamax, IA ukamp wali jach’a exposición ukani irnaqäwinakatx 3% ukjakiw wali crítico jan walt’äwin uñjasi sasaw qhanañchäna. Ukhamaraki, Banco Mundial ukax Chile markan irnaqäwinakat 4,5% ukjakiw jan walt’äwin uñjasispa sasaw amuyt’i.

Ukhamarus, Enadel encuesta ukan datos ukanakarjamax, tecnologías ukanak yapxatatan Chile empresas ukanakat 93% ukjaw irnaqirinakan jakhthapip pachp imawayi, ukampirus 4% ukjaw juk’amp irnaqirinak yapxatäna sasaw jupax yatiyäna.

Aka tantachäwinxa, Rosende jupax irnaqirinakan ch’amap machaqar tukuyatapatak Gobierno ukan ch’amanchat instrumentos ukanakat parläna. Ukanakat maynïrix Hazlo con IA wakichäwiwa, uka programa ukax nayrïr marapankasax 179.000 ukat juk’amp inscritos jaqinakaniwa, ukat chikancht’asirinakan irnaqäwi rendimiento ukax 36% ukjaw jilxattawayi. Ukhamaraki Talento Digital wakichäwit parläna, uka wakichäwix egresados ukanakar contrato formal katuqañatak 8 puntos porcentuales ukjaw probabilidad ukar jilxatayi, ukat ingresos ukax 100% ukat juk’amp jilxattayañatakiw yanapt’awayi. Tukuyañatakix 2025 maran utt’ayata ChileValora wakichäwit amtayäna, uka wakichäwix título formal jan mayisasa irnaqäwi competencias ukanak certificación tuqit chiqapañapatakiw yanapt’awayi.

Tukuyañatakix, Subsecretario ukax Ministerio del Trabajo ukan compromiso ukar wasitat arxayäna, irnaqäwi urunak 40 horar juk’aptayañ nayrar sartayañataki ukat jaqinakan personal jakäwipampi irnaqäwipampi equilibrio utjañapatak ch’amanchañataki. Ukhamatwa akham sasaw tukuyañataki säna: “Inteligencia Artificial ukax janiw Chile markan talento ukar lantintir jutkiti, jan ukasti juk’amp waljaptayañatakiw jutaski”.

Uruña Apthapiw

Uruña Apthapiw