Chiqanchatawa: Arica ukhamaraki Parinacota suyunakan fiskal alquilunakax mayo phaxsit qalltanakana 50% purak jithitatani

Achachilan Agricultura ministro Esteban Valenzuela ukhamaraki Bienes Nacionales Ministerion irnaqiri jiskʼa achachila Sebastián Vergara jupanakax aka lunes 5 uru mayo phaxsina chiqanchapxiwa: Arica ukhamaraki Parinacota suyunakana, ukhamaraki markanaka tʼaqhesirinaka, Agropecuario Desarrollo Instituto (INDAP) ukan apnaqirinakaruxa, uraqin chanipax 50% jithitatani.

Senadon Agricultura Comisión taypinxa –qa markanaka uraqinaka chanin jachʼaptatapa mayachtʼataxänwa–, BBNN irnaqirix sänwa: ‘Agricultura Ministerio (Minagri) ukan Agropecuario Desarrollo Instituto (INDAP) ukampi aruskiptasaxa mayachtʼaw maytʼtanwa, ukhamax arrendamienton chaninaka 50% purak jithiyapxaniwa, markan chiqan jakawin churañataki, agricultura uñtʼawinakatpacha.’

Minagri jupanakaxa, INDAP tuqiw irnaqtʼani, Bienes Nacionales ukanakaruw INDAP apnaqirinakana markachirinakap listanakapa mayachtʼani. Ukan apnaqirinakax yanaptʼatawipwa katuqapxani. Ukatxa, INDAP apnaqirinakjamakiti jani ukaxa, uka institución ukan yatiqañ qullqipamp jakañapataki certificado wakichapxañapaw, Achan quebradan jakirin agricultores ukjamawa, 50% jithitat arriendon chaninak katuqañataki.

Vergara jupax qhananchäna, mayo phaxsin kimsaqallqürinak qalltaniñapatxa, Ministerion Regional Secretaría (Seremi) ukan irnaqañ utanakapax wakichatawixapxiwa jaqinakar katuqañataki, uka jithitat arriendo mayachtʼaw firmapxañataki. Uka yatiyawi ‘Tierra Viva’ sat wakichäw taypina, uka urunakankani.

Senador José Miguel Durana jupax yuspäna, janiw chʼamampiw wali puertas llamktʼasitayna ‘chanin askichaña’ sutimpi, Senado Agricultura Comisión ukampi, markanxankir ukhamaraki tayka central nivelan irnaqasina, ukhamaraki Arica ukhamaraki Parinacota suyunakan Consejo Asesor Regional (CAR) ukan tayka apnaqiri Margot Ríos ukampi, walja chakranaka ukhamaraki campesinonaka organizaciónanak jawstʼawi apasa. Ukax sasa, ‘kuntix mä chiqan qhananchäwi uñstkiwa’ sasinwa säna.

Jupax wali askipanwa uñtʼayäna, uka uraqinaka comodato ukampi arriendon chanip jithiyapxañatak wakichawinaka utjki ukaxa, ‘kunati, nayax jakʼankta uka markana, chakranakax wali chʼamampiwa irnaqtʼasi, ukatxa waljaniw yänakapa uywanakapampi irnaqirinakax aljibe camión aramunak alquilanakapa, uma puriyapxañataki. Walja jaqinakana chakranakapax quebradanakanwa utji.’

Uka arunakanx, legislador jupax mayitäna, kuna irnaqäwinakas wakichtʼaspa uka agricultores para, INDAP ukar chika jan utjirinakata. Sänwa, kunapachatix Bienes Nacionales jupanakax uraqinaka churatayna, mä Carta Gantt ukarjamaw lurapxatayna, ukax gestión uñakipañatak wakichawiwa. Jan ukhamäkchisa, Arica ukhamaraki Parinacota suyunakan chakranakaruw jan waltʼaychani.

 

Uruña Apthapiw

Uruña Apthapiw