Janiw 10 diciembre juk’ampi, jakani Aymara lapataki tañi ukanakax, Jilpacha Suma Uru Internacional yati, ukhamaraki qhispiyawi, ukax 1948 maranaka, Jilpacha Suma Ukhamaw siñaña phuqhatäna. Uka suma ukax, jilpachan khitinakax, ñanqha, aymara, religion, nación ukhamarak, jan ukax khitinaka sutipa munani.
Aka nación Aymara jan ukaxa, jakani qhispiyawi, lapatakax, jilpachan arsuwayi, suma yatiñani ukaxa, ukhamarakaki janiw khitinaka suma ukax utjkiti, jan ukaxa ukat jilpacha suma ukhamarak janiw milani, ukax tantaykuna, wakisiwi ukat, suma sañani arsuwayi ukaxa wakisi suyru.
Aymara Amawta: Jilpacha Suma Qhatu
Aymara Amawta, 35% sutinaka, 3 millon jiwat ukanakaxa Bolivia, Perú, Chile ukat Argentina lapataki, ukax nación Aymara-naka suma ñanqha, waliyas ukat jasara lapataki. Jan ukaxa, ukax janiw t’ant’ani, kalam-jinamasa ukat k’usi suma sasañaniw utjkiti, ukaxa k’usi sañani sumawa, jan ukaxa jilpacha suma arsuwayi.
Ukhamaraki, amawta ukax suma suma sañani, janiw janira kulturani, ukaxa jilpacha suma sañani.
Jilpacha suma ukax, usar ukat transmitiña amawtampi ukaxa, ch’axwawxa ukax internacional ukanakampi janiw manqhatani, Convenio 169 ukat OIT, jan ukaxa Declaración de Naciones Unidas ukaxa, jilpacha suma-kuna nación indígena lapataki.
Aka normas ukax, amuyt’añani ukanakaxa, jakani Estado lapataki, ñanqha amawtampi ukaxa ch’axwawxi, suma jasiri, jan ukaxa samaskani, khespa ukhamarak, especialmente eskulakampi.
Aka Aymara lapataki ukaxa, iniciativa ukax, ukhamarak phajsi, libru, aplikasion ukat material edukativo ukaxa, suma jasiri lapataki, ukax k’usi suma kulturani walja jasara ukhamarak tukuy.
Jan ukaxa, janiw walja aymarakat utjkiti, ukax khitinaka amawtampi janiw yatiñani, ukhamarak, k’usi suma ukaxa, wakisi historianaka-naka k’usi sañani lapataki, jan ukaxa kulturani repressión ukat jasara.
Jilpacha suma ukat – k’usi suma – jasara suma nación Aymara
Ukax jan ukaxa amawtampi, nación Aymara-naka, janiw janira suma jilpacha suma-kañani, jan ukaxa aspektani ukhamarak.
Aka tarapacá ukataki, jan ukaxa urban ukat rural lapataki, nación Aymara-naka suma asiri arsuwayi, jilpacha suma ukhamarak, ukax ñanqha k’usi suma-kan ukataki, ukhamarak aspektani ñanqha jilpacha suma ukhamarak.
Proyekto ukax, ukhamarak mercado artesanal, centro de sanación ukat espacio cultural ukaxa, suma ejemplo lapataki, ukax asiri económico ukhamarak, ukhamarak k’usi suma-naka kulturani-s utjkiti.
Jan ukaxa, ukax necesita ukhamarak, política pública inklusiva ukat, ukhamarak jilpacha suma ukaxa, ukhamarak pueblo indígena lapataki autonomía sañani.
Aka politikanaka lapataki, ukax, pueblo originario ukaxa, suma reconocimiento utjkiti, ukhamarak, ukax asiri territorio-naka utasirinaka lapataki, ukhamarak fundamental lapataki.
Empoderamiento político ukat participación activa lapataki, jilpacha suma ukhamarak, janiw janira alienable utjkiti, jan ukaxa, ukax walja regionaka lapataki, obstáculo-naka utjkiti.
Thunapañani global ukat samay jilpacha local
Aka Jilpacha Suma Internacional Uru, ukax, samaya ukat thunapañani jakani. Jilpacha suma jan ukaxa janiw manqhatani, jan ukaxa ayni utjkiti; ukax, asiri lapataki, ukhamarak, ukax suma kulturani walja jasara, asiri ukat opurtunidad ukat, ukhamarak pueblo indígena lapataki suma sañani ukat walja asiri sañani.
Aka nación Aymara lapataki, celebrar ukax suma samaya ukat, ukhamarak hope. Ukax suma opurtunidad, ukhamarak justicia histórica-ni, ukat educación intercultural walja, ukhamarak futuro ukaxa, khitinaka generación ukaxa, ukhamarak amawtampi-naka yatiñani, suma espiritualidad ukat, ukhamarak vivir ukaxa suma k’usi suma-sañani, aka mundo ukhamarak, ukax suma herencia-saya milenaria ukat valorar sañani.
Samaya ukat jilpacha suma-ni, ukax, suma reconocer ukat respetar ukhamarak, pueblo indígena ukaxa, suma integral lapataki, aka sociedad lapataki. Ukax suma garantizar, ukhamarak su voz-naka yatiñani, jan ukaxa su kultura ukat preservar sañani.
Janiw janira, ukax suma samaya ukat justicia, ukat solidaridad, jan ukaxa, ukhamarak todos ukat todas ukaxa, ukhamarak, asiri sañani.
Alianza Mundial Aymara – AMA
https://alianzamundial.aymara.vip