2024 maran, jayañ phaxsin 4 uru 8 urkama, MiPymes y Cooperativas semanapa lurasiñaniwa, Ministerio de Economía, Fomento y Turismo uka amtäwinakapan nayriru sutinchata. Uka amtäwi, Chile marka economía tukuyatapar sarantayaña ukat irnaqäwinaka utjayaña ukhamat mayachasiña. Aksti maran, uka amtäwi jach’a amtäwinak utjayaniwa: mayachasiñatak, ukhamarak irnaqt’añatak lurawi askichañatak, taqi uka jisk’a, jach’a jisk’a ukat wali jach’a irnaqäwinakaru, ukhamarak cooperativanakaru ch’amañchañataki, ukhamat taqi aka amtawi ch’amanchañataki.»
Economía nayriri irpiripa, José Zúñiga Verdugo sataki, MiPymes y Cooperativas semanapa jach’a amtäwi ukham amuyt’awayi, «jaqi masinakampi mayachasiñani, aka ekonomiampi sarantaña, jupakpachaniwa.» Uksti amtäwinaka ch’amanchañataki, uka MiPymes ukhamarak cooperativanak jupanakankir ch’amanaka uñacht’ayaña, ukat ukanakar sarantayañataki gobierno taypin luratanak uka yatiyaña.
“Aka ecosistema ch’amañchañatakipun yatiqtanwa, jiwasan amtañaniñataki taqi amtanaka ukat yanapt’awi mayachasiñanakwa churapta, ukhamat qamasirinaka amtäwinakaparu puriyañapataki,” sasa, uksan irpiripampi. Ukhamarak, masinakax sarantayañatak jikisiña ch’amapuniwa ukat ukax jach’a amtäwinakax wali askipuniwa. “Gobiernompi, janiwa pächasisktanti, uka MiPymes ukat cooperativas ch’amanakax walikitu ekonomi sarantayañatakixa. Aksti amuyt’aña urux qamasirinaka taqi ch’amanaka, yatiñanak ukat taqi churañaxa, uka irnaqäwinakap ch’amañchañatakixa, ukhamarak marka sarantayañataki,” sasa.
Amtäwinaka ukat Ch’iqiyatapa
Aka semanx taqi Chile markan 350 juk’amp amtäwinaka lurasiñaniwa, ukhamat amuyt’anak yatiqañanakampi, ch’amanchawinakampi ukat jikisisiñatak tantachäwinakampi, ukhamat qamasirinakax amuyunakapan ch’amañchañataki ukhamarak mayachasiñanakap jach’a churañataki. Uka amtäwinakax taqi uka semanapan 4 jaqinakataki luräwinaka taqinakatakiwa: Formalización, Gestión Empresarial, Tecnología Apnaqaña, ukhamarak Mayachasiñanaka, taqi ukax MiPymes ukanakatak askinak mayjt’asiñatakakiwa, uka markan ch’amachasiñataki.
Arica ukhamarak Parinacota markanakan, amtäwinakax Corfo, Sercotec, ProChile, Aduana, Arica Norte Negocios Ch’amanchäwi Uta, Impuestos Internos Churañapa, ChileCompra, Seremi de Salud, Bienes Nacionales, Fosis, Inacap, BancoEstado ukhamarak Parinacoop ukankirinakapamp lurasiñaniwa.
Markan jak’achasiñatakix, MiPymes ukat Cooperativas Semanapax Codpa markan qalltäniwa, ukax jach’a amtäwir qalltañax utjani, kunawsatix taqi uka ch’amanchañatak amtäwinaka qalltani uka q’añicht’añatakixa. Uka urutix Camarones markan suma amtäwinakap uñjatañani, ukat kawkiritix askichañatak ch’amañchatanakampi, qamasäwi amtäwimp ch’amañchanakampi ukax yatiyañani.
Martes urux warmi nayrir amuyunakampi ch’iqiña urunx markataki, jach’a almintañ utaniwa “Chile Amuykipt’ayañani Red ukxatxa” sasaw sataki. Uka amuyt’awix warmi jupanakax aka irnaqañ taypin mayachasiñataki, kunawsatix mayakiw kuskawañanak ch’amañchananiwa. Ukjamarakiw uka urutix uka markat anqäxar apasiñatak irnaqañ mä tantachäwi utjani, kunawsatix anqä markankirin mayachatak q’añicht’añatakiw amuykipasi.
Maksikipay uru, Sercotec Expon utjañaniwa, ukax mä uraqiwa kawkhantix qamasirinakax uka irnaqäwinakap aljatañatak utjawayani, ukhamarak uka amuyunakax jach’a ch’amañchañatak yatiqañataki uka yatiñanakampi ukat uka yatiñ yatiqäwinakax arsusiñani.
Illapüru, markankirinakax mä Ruta del Emprendimiento ukar sarapxani, ukax mä amuyunak yatiqasiñatakix, kunjams qalltayañataki irnaqäwi Estado yanapt’amp ch’amañchasax qalltañatak ukat sartañataki.
Semanax tukuyäwi urunaka, viernes urutix Fosis-Indespa Programa “Quta Jak’an Jikisiñataki Amtasiñani” sat lurat amuyt’awi qalltañaniwa, ukax ch’amanchawinak churaniwa quta jakañanak irnaqañatakix, ukhamat qamasirinakan amtäwinakap ch’amañchañataki.
Ukampis taqi aka chika uñstayawinak uñstayasa, jichhakamay jach’a yatiqäwinaka taqi uka qamasirinak mayachatak yatiqañaniwa, kunjams irnaqäwinak qalltañatakixa, qillqt’asit mayachataki, ukataka markan yatiyawinak uñt’ayaña, ukhamarak jank’aki yatiñatak yatiqañanaksa. Aka yatiqäwinakan qamasirinakax uka irnaqäwinakap ch’amañchapxañani ukat Bienes Nacionales sat utat jupanakan tantachäwinakapasa, ukat uka irnaqäwinaka askichañatak kunjamarak mä arktayasiñatak juk’ampi qillqayasa.
Economía Irpiripa ukax uka amtäwinakax markan jach’a irnaqäwinakap ch’amañchañatak wakisirixa ukham amuyt’awayiwa: ‘Jiwasax muniwa taqi MiPymes ukat cooperativanakax Chile markanx uka ch’amañchañanakax irnaqäwinakapan yanapt’asiñapataki, ukhamarak juk’a askichañatak sartañapataki. Jupanakarux ch’amañchañax janiw ekonomiak aruntañapatakiqti, jan ukasti uka marka tukuyañatak yanapt’asa,’ sasaw arsüna. Ukampirus sarakiwa: ‘Aka amtäwinakax mä ch’ama ukat ch’iqi ekonomi churañatakiwa, kawkhantix jisk’a ukat jach’a jisk’a irnaqäwinakax nayrir arxatañapatakiwa.’
Uka MiPymes ukat Cooperativas 2024 Semanapan amtäwinakap yatiñataki, taqi amtäwinakax www.semanadelapyme.cl sayt’at uñjañaniwa.