Justicia ukat Derechos Humanos ukanakan ch’ama jikxatasïwi, 2024 maran Cuenta Pública, Presidente Gabriel Boric ukan parlañan

Jach’a Suyu Irpirinaka, Gabriel Boric Font, uka 2024 maran Cuenta Pública ukan Justicia ukat Derechos Humanos ukanakan nayrar sartañanakapa ukat amtäwinakap yatiyawayi. Yatiyaw tuqina, jach’a amtawinakax aka qillqt’atawa: Qhanancht’awi ukat Justicia Nacional Thakhinchañ Amtäwi, Carcelar Infraestructura Jach’a Amtäwi ukat Qalltawi Thakhinchañ Amtäwi, ukat Justicia ukar Muniñataki Jach’a Uñacht’ayañ Servicio ukat Usuchjatanakar Arxa Ukhamarakisawa.

Aka amtäwix qhananchasax justicia churäwiparakispa ukhamarak jaqichañanakapa jaqichasax derechos humanos ukar usuchjat uñacht’ayasiñatakïki ukhamarak qhananchawi ukar munasiriwa. Aka irnaqatx jach’a amtäwix ukhamarak kipkanispa Servicio Nacional de Reinserción Social Juvenil uka uñstayasa ukhamarak ukhamarakisaw tukt’ayasirinakax walja leyes tuqina.

Maynin yatiyaw jach’ax wasitatakipanxa ex Colonia Dignidad uka yapunakax uñjañataki amtapxatawa. “Kunjama qhipa semanax yatiyxapxarakiñäni ex Colonia Dignidad yapunakapanxa, kunjamaraki Paul Schäfer utanxat yapunakapax yatiyasirakïna” sasaw Boricax arusipxäna, ukax aka markan qhanancht’awiparakiwa ukhamarak jach’a yatiyawix qhananchasa.

Jach’a Suyu Irpirin aka Unicef ukat niñez ch’uxña defensoría, ukhamarak axsarawayarakixa q’añi usuchjatanak uñjatanakax aka Servicio Nacional de Menores (Sename) irnawiyiwa. Aka Comisión ukax Unicef ukat Niñez irpirinakana qhananchasiñapataki, usuchjatanakar qhananchawi churasa ukat jark’aqasiñapataki, ukhamarak aka usuchjatanakar arxarampi jark’aqasiñapatakiwa.

Carcelar tuqinx, Boricax carcelar jach’a amtäwi tuqixa taqinisawa aka maraq jaljan saraqkaspasa 5,000 machaq utjatakaspasa aka gobiernoxampi. Kunjamarak 2030 maran utjatakaspasa 12,000 machaq urunakaspasa. “Walja utjirinakasa ukhamarak carcelanakana arxa utjañapataki” sasaw jach’a Suyu Irpirix amuyasïna, ukhamarak carcelanakax jach’a jark’aqañanakasa.

Aka irnaqäwinakampi, Gabriel Boricax markanakax walja amtäwinakampi taqincht’ayasisa, justicia ukat reinserción social tuqin ch’ama irnaqi.

 

Uruña Apthapiw

Uruña Apthapiw