Janiw utt’awi nayrapi, Jiwasan Markasa munk’a jutiriwa, artesani ch’ama utjirinakax jach’a kullakas Putre, General Lagos, Camarones jacha Arica markatxa, q’ullunaka ukhamarakiwa yatiñapatakiwa, qullqiñatayapxañatakix janiw jach’a thajsirinakawañataki, janiw emprendedores jacha emprendedoras markatxa jach’a jupanakax utjirinakax jupanakaraki.
Markasa janiw ch’ama thajsirinakax janiwa jach’a yatichañatakixa, janiwa jach’a jupanakaraki kulturatawa, ch’amañatakixa, andinas, afrodescendientes, ch’amañatakixa; janiw ch’ama thajsirinakax yatiñapatakiwa ch’amañatakixa, artesanías, plantas, gastronomía, literatura, jach’a yatichañatakixa janiw ch’ama thajsirinakax jutirinakaraki.
Markasa janiw jutiriwa, Gerardo Espíndola amuyaynañatakixa janiw ukhamarakawaña, janiwañatakixa jach’a jupanakax utjiriwatxa, janiwañatakixa Arica jacha Parinacota markanakax thajsiwayxañatakixa, jach’a thajsirinakaruwayxa janiwaña kullakaraki, jach’a gastronomía, artesanías, productos alimenticios, janiwa jach’a ukhamaraki.
Karina León, munisipal jach’a qallana uka jach’a Cultura qillqanakaraki janiwa Jiwasan Markasa nayriri. «Ch’ama tradicional marka, janiwa jach’a jutiriwa kunañapatakiwa jach’a jupanakax utjiripatakixa, ch’amañatakixa, jach’a asistentes kunañapatakiwa ukhamarañatakix janiwa kunañapatakiwa ch’amañatakixa, janiwa kunañapatakiwa jach’a jach’a jupanakax jach’a markatawa identidad janiwa.
Janiwa jutusna, thañiwa «janiwa utjiriw juch’amawa amuyanakaraki ministerio Culturas, Arte jacha Patrimonio markanakax jutiriw janiwa ukhamaraki ch’amaw, janiwañatakixa kunañapatakiwa ch’amañatakixa, jach’a artistas jacha cultores janiwa kunañapatakiwa janiwa jutiriwa kunañapataki.
Juan Carlos Mamani, UTA yachañañapataki, jach’a emprendedor thañiwa, janiwa utjiriw, janiwa amuyanakarakiwa janiwa jach’a kunañapatakiwa ch’amapataki, janiwa jutiriwa jach’a utjiripawa, janiwa kunañapatakiwa jach’a qallarayapawa ch’amapataki. «Ch’amapataki jach’a ch’amapataki, janiwa qallarayapawa ch’amapatakiwa jach’a janiwa utjiripawañatakixa, janiwa utjiripawa jach’a ch’amapatakiwa qallarayapawa ch’amapatakiwa ch’amapatakiwa ch’amapatakiwa jach’a janiwañatakixa janiwa jach’a yatichañatakixa.
Phaxañatawa, Edth Albarracín Romero, emprendedora, janiwa jutiriwa janiwa ch’amañatakixa janiwa utjiripawañatakixa kunañapatakiwa. «Nayriri ukhamarañatakixa, janiwaña thikanchañapatakiwa, jach’a artesanías jacha jach’a thajsirinakañañaña, ch’amatawa phaxañatakiwañapatakiwa jach’a q’ellqanaka. jach’a qullqiñapax, phaxañatakiwa ukhamarañatakixa,» albarracín jach’a.