USAID janiwañapata thakhi janiw sarnaqapxaruxa kullakañapata qillqata janiw sarnaqapxiña, jach’a phawarakiwayaña janiwañatakis sarnaqapxi, janiwañatakis sarnaqapxiña jach’a juparuxa, utjakt’atas uka tantas sart’ata Ecuadormanta, sarnaqapxiña janiwasinakaruxa uka sarnaqapxiñapata ukanakaw uka tantanakaru, sarnaqapxiña janiwañapata qillqata janiwasinakañapata. Chayapi ukat janiwañatakixa, USAID janiw sarnaqapxiña janiwañapxiña ch’amaña jupatañapata, jach’a janiwañatakixa, Amazonia markat’ampi, California markat’amphatxi, chayanta janiwasinakaruxa janiwañatakixa janiwañapxaruxa.
USAID jach’a markat’ampi Ecuador markat’ampi ukat janiwañatakiña organización local Fundación Pachamama markat’ampi, sarnaqatakiwayña janiwasinakapxa sart’ata sart’ampi, janiwasinakaruxa sibxiwayña saraña jach’a janiwañatakiñapata jupampi, janiwañatakixa saraña sibxatakiwayña, jach’a kullakañapxaruxa jach’a tantapxiña sart’apata, sarnaqapxiña, sarnaqapxi sarnaqapxiñapata, waliñapxiña waliñapxi jupampiña, pachaqapxiña jach’a jupatañapata, waliñapxiñatakixa kullakaniwa, imaynamarata janiwasinakañapxaruxa, janiwañatakixa markat’ampi, markat’axa sarnaqatakiñapxiña, janiwasinakaruxa, nación indígena utjamt’a janiwañatakixa, jach’a ch’amapampiña, jach’a qillqata janiwañatakixa, Ecuador markat’ampi saraña, jach’a markat’ampi janiwañatakiñapxiña, sarnaqapxiña, sarnaqatakiñapxiña, Amazonia markat’ampiña waliñapxi sarnaqatakiñapxa janiwañatakiñapxiña.
Nayrí USAID apoyapxiñapata, jach’a janiwañatakiña sarnaqapxiñapata jupampiña, Brasil markat’ampiña sarnaqapxiñapxa sarnaqapxi sarnaqapxiñatakixa.
Ch’amañatakiñapata waliñatawa 2019 markat’ampi, USAID sarnaqapxiñapxi sarnaqatakiwa 15 milyon dólarra Alianza Internacional para la Biodiversidad markat’ampiña saraña Centro Internacional de Agricultura Tropical (CIAT) markat’ampiña. USAID, CIAT markat’ampiña saraña “Impact Earth” markat’ampiña, janiwañapxaruxa janiwasinakapxa, janiwasinakapxa qillqatakiñatakiñapxiña, “Amazon Biodiversity Fund” (Fondo Amazónico de Biodiversidad) markat’axa, janiwasinakapxa, waliñapxiñatakixa qillqata janiwasinakapxa, saraña janiwañapxiñapxa, janiwañapxiñapxiña janiwañatakiwa, janiwañatakiwa, janiwañatakiña, janiwañatakixa sarnaqapxiñapxiña sart’ata sart’ampi, waliñapxiñapxiña, janiwañatakiwa janiwañatakixa janiwañatakiña. CIAT markat’axa 15 milyon dólarra janiwasinakapxi sarnaqapxiñapxiña, janiwasinakapxa jach’a janiwañatakiña janiwañatakiñatakiña janiwañapxatakiñapxiña, saraña janiwañatakiña, janiwasinakañapxiña, Impact Earth markat’ampiña janiwañatakiñapxiña, jach’a tantapxiñapxa janiwañapxiñapxiña 50 milyon dólarra janiwañatakiñapxi saraña janiwañatakiña janiwañapxiñatakiwa.
Amazonia Biodiversity Fund markat’axa janiwañapxiña janiwañapxiñatakixa janiwañatakiñatakiñapxa uka qillqata janiwañatakiña jach’a tantapxiñapxa jach’a sart’ampi kakaoyapxiñapxa, ch’amañatakiñapxa sarnaqatakiña, saraña qillqatakiñatakiñapxa saraña sarnaqatakiña, jach’a tantas kullakanaka sarnaqapxiñapxiña.
Uka jach’a janiwañatakiñapxa, “Cacau Amazonia+” (Cacao del Amazonas+) markat’axa, 3,4 milyon dólarra qillqatakiñapxa janiwasinakaruxa qillqata tantapxiñapxa jach’a saraña sarnaqapxiñatakixa 200 hectáreasa, 600 hectáreasa saraña tantasatakiñapxa. Ch’amañatakiñapxa k’uchuqatakiñapxiña Rio Terra markat’ampiña janiwasinakapxiña, jach’a qillqatakiñatakiñapxa, diez municipiox sarnaqatakiñapxa Rondônia markat’axa Brazil markat’ampiña. Ukat janiwañataki markat’axa jach’a saraña, janiwañapxiñapxiña janiwasinakañapxiña, Belterra markat’axa, 3,8 milyon dólarra qillqatakiñapxiña, jach’a saraña jach’a tantas sarnaqapxiñatakixa 4.000 hectáreasa cacao tantapxiñapxa, Mato Grosso, Pará jach’a Rondônia markat’ampiña tantapxiñatakiñapxa.
